Grzyby blaszkowe


Czernidłak kołpakowaty (Coprinus comatus) | zamknij |


Kapelusz średnicy od kilku mm do 8 cm. Owalny lub walcowaty, u dojrzałych owocników bywa rozpostarty i promieniście pęka. Barwy białej, białawej, szarej, brązowej. Bruzdowany. Cienko mięsisty do błoniastego.U większości gatunków blaszki wąskie, wąsko przyrośnięte do wolnych. Barwy początkowo białej, następnie u większości gatunków fioletowo różowej, wkrótce potem brązowo czarnej lub czarnej. Po dojrzeniu przeważnie rozpływają się w czarną maź w procesie autolizy, rozkład postępuje od brzegów kapelusza ku środkowi. Dotyczy to większości gatunków ale z wyjątkami jak: C. disseminatus, C. hemerobius, C. plicatilis, C. lagopus.
Trzon długi i smukły. Zwykle bardzo kruchy. Pusty w środku. Czasami pozostaje na nim pierścień utworzony z resztek osłony.
Miąższ cienki i bardzo kruchy.
Występowanie : W Europie występuje ponad 100 (80,90) gatunków. Saprofity. Rosną pojedynczo lub w skupieniach na żyznej, nawiezionej ziemi, dużo gatunków wyrasta bezpośrednio na nawozie, niewiele na rozkładającym się drewnie lub na węglu drzewnym. Owocniki rozwijają się szybko i są krótkotrwałe.
Spożywanie :  Młode owocniki niektórych gatunków są jadalne. Choć i wtedy spożyte z alkoholem wywołują zatrucie.

| zamknij |

 

 


Muchomor czerwony (Amonita muscaria) | zamknij |


Kapelusz Średnica 5 - 15(20) cm. Barwa żywo czerwona do żółtopomarańczowej. Pokryty dość regularnie rozmieszczonymi, białymi, łatwo ścieralnymi łatkami. Łatki mogą być spłukiwane przez deszcze. Kształt kapelusza u młodych egzemplarzy kulisty, potem wypukły, w końcu rozpostarty lub spłaszczony. Skórka błyszcząca, ściągalna. W czasie wilgotnej pogody lepka. Brzeg kapelusza długo gładki, u starych okazów prążkowany.
Blaszki Białe do żółtawych. Miękkie. Wybrzuszone. Dość gęste. Wolne.
Trzon Do 20 cm długości. Biały lub żółtawy. Walcowaty. Powierzchnia pokryta nielicznymi kosmkami. Podstawa bulwiasta, kulista od jajowatej. Bez wyraźnej pochwy. Otoczona kilkoma wałeczkowatymi, brodawkowatymi zgrubieniami. Pierścień duży. Biały lub biało żółtawy. Obwisły. Nieprążkowany. Brzeg pierścienia biały lub żółtawo ząbkowany.
Miąższ  Biały, pod skórką kapelusza żółty (żółtopomarańczowy). Niezmienny. Kruchy. Smak łagodny. Bez zapachu.
Występowanie Pospolity. W lasach iglastych i liściastych. Występuje pod świerkami i brzozami z którymi tworzy mikoryzę. Na kwaśnych glebach. Od (lipca) sierpnia do listopada. Często rośnie w grupach.
Spożywanie Trujący. Główne substancje trujące to muscimol i kwas ibotenowy. Muskaryna, wbrew nazwie gatunkowej, znajduje się jedynie w niewielkiej ilości. Zatrucia rzadko śmiertelne. Zazwyczaj kończą się na silnym pobudzeniu, drgawkach i oszołomieniu; po fazie pobudzenia chory zapada w sen; objawy ustępują po kilku, kilkunastu godzinach.

| zamknij |


Czubajka kania (Macrolepiota procera) | zamknij |


 Kapelusz 10 - 25(30) cm średnicy. Jasnobrązowy. U bardzo młodych okazów kulisty lub jajowaty, na długim trzonie, niepopękany i barwy czerwonawo brązowej; potem wypukły, następnie płasko, parasolowato, rozpostarty z garbkiem na szczycie. Od brzegu skórka popękany na duże, grube włóknisto-wełnisto-strzępiaste, jasnobrązowoe łuski. Środek gładki, ciemniejszy ku brzegom jaśniejszy biało brązowawy lub płowy. Powierzchnia sucha.
Blaszki Białe (białawe). Miękkie i kruche. Szerokie (1-2 cm) i gęste; nieregularne. Wybrzuszone. Wolne, wyraźnie oddzielone od trzonu. Ostrze u starych okazów może być zbrązowiałe.
Trzon (10)15 - 30(40) x 1-2(4) cm. Białawy. Drobne brązowawe łuseczki lub zygzakowaty wzór z porozrywanej skórki na jaśniejszym tle, młody jednolicie brunatny. Cylindryczny, bardzo długi, smukły. Pusty w środku. Podstawa bulwiasta (do 4 cm średnicy) obrośnięta białą grzybnią. Pierścień wyraźny, podwójny, grubo błoniasty (mocny), u góry białokosmkowy, u dołu brązowawy. Przesuwalny.
Miąższ Biały delikatny, w kapeluszu u dojrzałych okazów watowaty. W trzonie zdrewniały, włóknisty, łykowaty. Niezmienny. Smak łagodny, orzechowy. Charakterystyczny intensywny słodkawo-przyjemny zapach.
Występowanie Pospolity. Od (czerwca) lipca do listopada. Głównie w świetlistych lasach liściastych pod bukami, rzadziej w iglastych. Na skraju lasu, na łąkach. Lubi miejsca trawiaste, ciepłe, gleby wapienne i lekkie. Owocniki w małych grupach lub pojedynczo.
Spożywanie Jadalny. Bardzo smaczny. Jada się tylko kapelusze. Najlepiej panierować. Ma delikatny, specyficzny smak i słodkawy przyjemny zapach.

| zamknij |


Opieńka miodowa    (Armillariella mellea) | zamknij |


3 - 10 cm średnicy. Młody półkulisty, potem wypukły, do całkiem płaskiego, często z tępym garbkiem. Barwa cielisto-, miodowo- lub czerwonobrązowa, rzadziej oliwkowo brązowa. Pokryty ciemnymi łuseczkami, dającymi się zetrzeć. Starszy na brzegu prążkowany. Łuski z wiekiem zanikają
Młode - kremowe, szybko plamiste i brązowawe (cieliste lub białawe do blado-czerwono-brązowych lub brązowawych). Gęste, prosto przyrośnięte i ząbkiem zbiegające na trzon.
 Do 15 cm wysokości. Gładki, z wąskim skórkowatym, na ogół wyraźnym, wzniesionym pierścieniem, białawym lub nieco brązowawym a od dołu brązowo-łuseczkowatym. Pierścień jest pozostałością skórki okrywającej blaszki. Wysmukły, cylindryczny, w podstawie niekiedy rozszerzony. Barwa cielistobrązowawa, u dołu przeważnie zółtawa. Opieńka wytwarza charakterystyczne grube, mocne brązowo-czarne sznury grzybni (ryzomorfy) rozwijające się pod korą; gdy kora odpadnie, są one dobrze widoczne.
 Brązowawy, białawy, elastyczny, niezmienny. Bez zapachu[3]; o silnym zapachu[2]; zapach niewyraźny lub przypominający woń sera[4]; zapach specyficzny ale raczej "grzybowy" podczas gotowania specyficzny, silny, drażniący ale odbierany przeze mnie jako przyjemny [i.w.]. Smak łagodny po chwili nieco gorzki i cierpki. kto pożuje przez jakiś czas kawałek surowej opieńki, a następnie go wypluje, odczuwa po krótkim czasie osobliwy, mydlany, drapiący smak - bardzo nieprzyjemny - jest to charakterystyczna cecha opieńki miodowej i gatunków pokrewnych.
Pospolity. Rośnie w gęstych kępkach na drzewach liściastych i iglastych, na drewnie i na żywych drzewach. Egzemplarze wyrastające z ziemi w rzeczywistości wyrastają z przysypanego drewna lub korzeni. Jest saprofitem lub pasożytem. Owocniki od (lipca) października do (listopada) grudnia. Wg moich obserwacji wysyp zaczyna się w drugiej połowie października i trwa 2-3 tygodnie. Przed wysypem nie spotkałem owocników. Jest to grzyb bardzo wydajny w zbieraniu z powodu dość znacznego rozmiaru, występowania w licznych kępkach i masowości w pojawieniu.
Jest to gatunek lekko trujący w stanie surowym. Należy jeść jedynie młode egzemplarze, kapelusze z ewentualnie górnym odcinkiem trzonu. Trzon jest bowiem łykowaty. Opieńki przyrządza się w następujący sposób. Obgotować przez 5 minut. Wodę odlać. Gotować przez ok. 20-30 minut. Nie używać wywaru do sporządzania potraw. U niektórych osób mogą występować "zatrucia alergiczne". W przypadku zauważenia niepokojących objawów po spożyciu tego grzyba należy natychmiast zaniechać jedzenia tego grzyba.Zaleca spożywanie jedynie owocników rosnących na drewnie drzew iglastych ponieważ okazy rosnące na drewnie drzew liściastych (często z zielonkawymi odcieniami kapelusza) powodują schorzenia żołądkowo jelitowe.
  Najczęściej marynowana, można w zalewie słodko-kwaśnej, chwali się to, że są chrupiące w marynacie w przeciwieństwie do podgrzybków, czy maślaków które są "ślimakowate".

| zamknij |


Goździeniec żółty  (Clavaria flova)  | zamknij |


Owocniki żółtawobiałe , niekiedy dość duże, wysokości około 5-12 cm. Mają charakterystyczny kształt rozgałęzionego krzaczka, podobnego do korali. Łatwe do rozpoznania . Końce rozgałęzień dzielą się dwuczłonowo.

Występowanie przeważnie w wilgotnych i ciemnych lasach liściastych, rzadziej w iglastych, najczęściej pod bukami i brzozami. Owocuje od lipca mniej więcej do połowy października. W Polsce jest to gatunek średnio pospolity, przy tym rosnący zawsze albo pojedynczo, albo po parę owocników w jednym miejscu. W okolicach Spytkowic występuje nielicznie od sierpnia do października.

Spożywanie Młode owocniki tego grzyba w niektórych krajach traktowane są jako jadalne. Starsze, dobrze wyrośnięte są  trujące, wywołują bóle brzucha, biegunkę i silne osłabienie. Wobec powyższych własności grzyb ten nie jest zalecany do zbioru. Lepiej zostawić go w spokoju aby był ozdobą lasu bo jest bardzo ładny.

| zamknij |


Mleczaj rydz  (Lactarius deliciosus) | zamknij |


Kapelusz około 4-10 cm, trzonu około 3-6 cm. Owocniki średniej wielkości, barwy pomarańczowej, z ciemniejszymi smugami na górnej powierzchni kapelusza (w miejscach zgniecenia występują brudnozielone plamy) Kapelusz z podwiniętym brzegiem osadzony na dość niskim trzonie. Z miejsc uszkodzonych grzyba spływa obficie mleczko barwy pomarańczowej.
Występowanie występuje najczęściej w młodych świerczynach, rzadziej pod sosnami lub lasach mieszanych .Owocuje od lipca, czasem trochę wcześniej, mniej więcej do końca października.
Grzyb powszechnie znany i uważany za jeden z najsmaczniejszych zwłaszcza duszony na maśle, po za tym chętnie marynowanym, solonym lub konserwowanym. Do suszenia się nie nadaje. Ujemną cechą tego grzyba jest to że często ulega zaczerwieniu i ulega w transporcie uszkodzeniom (bardzo wrażliwy).
Ze względu na swoje pozytywne cechy grzyb ten jest coraz bardziej rzadki - bo skrzętnie wyszukiwany. Najmniej ulega zaczernieniu w październiku .

| zamknij |


Pieprznik jadalny- kurka (Cantharellus cibarius) | zamknij |


Owocniki - gatunek ten ma charakterystyczną żółtą barwę, przy tym owocniki jego są średniej wielkości i wysokości ok 1-5 cm. W młodych egzemplarzach brzeg kapelusza podwinięty, starsze są lejkowate z postrzępionymi brzegami. Na dolnej powierzchni kapelusza znajdują się fałdki zbiegające się w dół trzonu. Trzon zwykle lekko wygięty i ku dołowi zwężający się.
Występowanie najczęściej w borach sosnowych i świerkowych gdyż przeważnie współżyje z sosną i świerkami. Owocniki występują zwykle gromadnie po kilkanaście sztuk, w ciągu całego lata od połowy czerwca do końca października.
Pod względem znaczenia gospodarczego jest to jeden z najważniejszych w Polsce gatunków. Bardzo często zwłaszcza na wsi, przyrządza się z niego potrawy; poza tym chętnie bywa solony i konserwowany. Do suszenia się mniej nadaje. Wysoka wartość tego grzyba tłumaczy się tym że rośnie wszędzie obficie, prawie zupełnie nie ulega zaczerwieniu i bardzo łatwo znosi daleki transport. Wskutek tego należy do grzybów najczęściej spotykanych w obrocie handlowym w kraju; w dużych ilościach jest również eksportowany w stanie świeżym lub po zasoleniu w beczkach.

W okolicach Spytkowic kurki występują nielicznie. Podobny gatunek, mający owocniki nieco mniejsze i ciemniej na kolor pomarańczowy zabarwione, nazywa się pospolicie fałszywą kurką (Hygrophoropsis aurantiaca). Jest to grzyb niesmaczny i niejadalny; dawniej traktowany był jako trujący.

| zamknij |


Czernidłak pospolity (Coprinus atramentarius) | zamknij |


Owocniki występują grupami po kilka, kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt sztuk. Owocnik jest średniej wielkości, przy tym w młodym wieku ma kształt jajowaty i barwę szarobiałą. Przeciętne wymiary: średnica kapelusza 3-6 cm. wysokość trzonu 6-12 cm. Starsze owocniki mają kapelusz kształtu dzwonkowatego, z poszarpanymi brzegami, na jego czubku występują delikatne, trochę ciemniejsze, brązowawe kosmyki.Owocniki te stopniowo ciemnieją: najpierw stają się szarobrązowe, potem rozpływają się w czarną masę. Trzon biały z obrączkowatym nabrzmieniem u dołu, wewnątrz pusty. Blaszki najpierw białe, potem szarobrązowe, wreszcie czarne. Miąższ pod blaszkami bardzo cienki.

Występowanie najczęściej na żyznych gruntach poza lasem, a więc koło gnojówek, inspektów, nasypów kompostowych , trawnikach, pastwiskach, na brzegach lasu. Owocuje przez długi okres od czerwca do października.

Czernidlak pospolity w Polsce traktowany jest wszędzie jako grzyb niejadalny.

| zamknij |


Mleczaj chrząstka (Lactarius velleres) | zamknij |


Owocniki najczęściej bardzo duże masywne. Kapelusze średnicy 8-30 cm. barwy białej lub białawej płaski w starszych egzemplarzach lejkowaty. Powierzchnia kapelusza sucha, matowa, zamszowa. Owocniki wyrastają spod ziemi i najczęściej zabrudzone są ściółką i ziemią.  Blaszki białe, z czasem stają się ochrawożółtawe później brudno brązowe. Trzon krótki krępy 2 do 6 cm. Po uszkodzeniu owocnika następuje wyciek białego mleczka ( w smaku gorzkie).

Występuje dość pospolicie.Owocniki wyrastają  od sierpnia do listopada w różnych lasach ale głównie w lasach liściastych, pod bukami i dębami.

Niejadalny z powodu gorzkiego smaku. W okolicach Spytkowic występuje bardzo licznie.

| zamknij |


Pieprznik trąbkowy (cantharellus tubaeformis) | zamknij |


Owocniki kapelusz 2 - 5 cm średnicy. Żółtobrązowy (brunatno żółty) do szarobrązowego (czarno szarego), oliwkowo-szaro-brązowawy, rdzawo szary. Wypukły, wgłębiony, potem często lejkowaty, następnie trąbkowaty. Cienko mięsisty. Pokryty drobnymi przylegającymi łuseczkamii lub gładki. U młodych brzeg podgięty i równy, u starych wygięty do góry, silnie pofałdowany . Pod spodem kapelusza znajdują się listewki w kolorze szarożółtym: szaro brązowawym.   Trzon średnicy 2 - 7 x 0.5 - 1 cm. Szarożółty (żółtawobrunatny) w młodych owocnikach żółty. Ku podstawie żółtawy.Trzon rurkowy - wewnątrz pusty.

Występowanie w cienistych lasach iglastych. Głównie pod świerkami, rzadziej pod sosnami. W wilgotnych częściach lasu  najczęściej na mchu i na rozkładającym się drewnie. Często  przy pniakach.. Dość pospolity, zwłaszcza na nizinach.W okolicach Spytkowic występuje nielicznie. Występuje od czerwca dp października.

Jest to grzyb jadalny podobno smaczny (nie kosztowałem).Jest grzybem mało znanym i rzadko zbieranym..

| zamknij |


Pierścieniak grynszpanowy (stropharia aeruginosa) | zamknij |


Kapelusz średnica 3-10 cm barwy intensywnie niebieskawo zielonkawej. Bardzo ładnie wyglądający - według mnie ozdoba lasu (bardzo smerfowy :)). Młody egzemplarz dzwonkowaty, potem wypukły wkońcu płaski z niewielkim garbkiem. Powierzchnia śluzowata, sucha silnie lśniąca, gładka. U młodych owocników białawe resztki osłony pod spodem.

Blaszki białawe, potem szaro fioletowe przy trzonie zaokrąglone do słabo zbiegających.śluzowata.

Trzon barwy kapelusza 5-10x0,5-1cm. W górnej części błoniasty pierścień. Poniżej pierścienia powierzchnia pokryta jest   białymi łuseczkami, po ich opadnięciu jest jedynie oprószona. Miąższ białawy miękki. Smak łagodny - zapach przypominający rzodkiewkę.

Owocuje  od sierpnia do listopada pojedynczo lub częściej w grupach w różnego typu lasach i na brzegach łąk. Na ziemi lub na spróchniałych szczątkach drewna. W okolicach Spytkowic rzadki spotkałem go tylko raz na skraju lasu. Co do tego czy jest jadalny czy nie zdania są podzielone. Według mnie jest ładny i powinien zostać tam gdzie rośnie :), Ja na pewno go nie jadłbym.

| zamknij |

 

 


Muchomor sromotnikowy (Amanta phalloides) | zamknij |


Owocniki średniej wielkości, kształtu typowego dla wszystkich muchomorów, o wymiarach kapelusza i trzonu około 7-12 cm. Kapelusz barwy zielonawej, w starszych egzemplarzach zawsze pozbawiony białych strzępek; blaszki czysto białe i trzon białawy z odcieniem zielonawym. Na trzonie u góry duży, zwisający w dół pierścień, u dołu bulwiaste, kuliste nabrzmienie otoczone pochwą, czyli resztkami błony, otaczającej młode owocniki.

Jest to grzyb śmiertelnie trując, najbardziej niebezpieczny, zaliczany do najbardziej trujących roślin na świecie. Powoduje w Polsce większość wypadków zatrucia grzybami i wszystkie prawie wypadki śmiertelne. Objawy zatrucia tym grzybem występują po pewnym czasie od spożycia, co bardzo utrudnia ratunek. Objawy są następujące: nudności, ból głowy i brzucha, wymioty, częste wypróżnienia; wreszcie następuje silny spadek sił i najczęściej śmierć :(. Szybki ratunek w pogotowiu lub szpitalu jest niezbędny. Ja osobiście znając i zbierając grzyby od wielu lat nie zbieram tych podobnych do tego gatunku muchomora - myślę ze nie warto ryzykować życia i zdrowia dla chwilowej przyjemności (tej która jest tylko raz...) Do muchomora sromotnikowego podobne są: pieczarki, żółte gąski. Pieczarki jak i "gąski" można kupić w sklepie dlatego omijajmy ten gatunek szerokim kręgiem.

Występuje w lasach liściastych, najczęściej w dąbrowach lub brzezinach, czasem nawet w starych parkach pod drzewami liściastymi. Owocuje od lipca do połowy połowy października. W okolicach Spytkowic gatunek ten występuje nielicznie - no i bardzo dobrze !!!.

| zamknij |


Muchomor plamisty (Amanta pantherna) | zamknij |


Owocniki średniej wielkości mają dość szeroki kapelusz osadzony na wysmukłym trzonie .Średnica kapelusza i wysokość trzonu około 5-12 cm. Barwa górnej powierzchni kapelusza dość  zmienna, szarobrązowej do brunatnej lub brązowej z odcieniem oliwkowym; podczas suszy ta staje się jasna, wyblakła. Na kapeluszu widoczne są białe, ułożone koncentrycznie strzępki, resztki osłony otaczającej całe młode owocniki. Blaszki białe. Trzon najpierw pełny, z wiekiem w środku pustawy, u  góry ma pierścień, u dołu - kuliste nabrzmienie (cecha charakterystyczna dla wszystkich muchomorów).
Jest to grzyb silnie trujący, jednak łatwy do rozpoznania i mniej niebezpieczny od muchomora sromotnikowego. Jako objawy zatrucia występują: nudności, wymioty, rozwolnienie, a nieco później halacynacje, zaburzenia wzrokowe i utrata przytomności.
Występuje najczęściej w suchych borach sosnowych, przeważnie przy drogach, na brzegach lasu lub jego prześwietleniech: można go znaleźć również   w lasach liściastych. Owocuje od połowy lipca do końca października.

| zamknij |


Krowiak aksamitny (Coprinus atramentarius) | zamknij |


Owocniki duże; średnica kapelusza wynosi przeciętnie 6-15 cm, czasem nawet 20 cm; trzon w stosunku do kapelusza krótki, przeciętnie 3-6 cm wysokości. Barwa górnej powierzchni kapelusza brunatna. Blaszki barwy żółtawej, w odcieniu gliny, zbiegające w dół po trzonie; w miejscach zgniecionych występują na nich ciemne, brunatne plamy. Trzon filcowaty, aksamitny (stąd nazwa), barwy czarno brunatnej, najczęściej boczny lub ekscentryczny.

Jest to grzyb niejadalny z powodu stęchłego zapachu i przykrego, gorzkawego posmaku, jaki pozostaje w ustach po spożyciu.

Występuje najczęściej w lasach iglastych lub mieszanych. Grzyb nadrzewny. Rozwija się i owocuje na starych pniakach , najczęściej sosnowych rzadziej na wystających z ziemi martwych korzeniach drzew lub na bogatej w próchnice, wilgotnej ziemi. Owocniki pojawiają się w okresie od sierpnia do końca października. W okolicach Spytkowic występuje rzadko.

| zamknij |


Lakówka ametystowa (Laccaria amethystea) | zamknij |


Owocniki średnicy 2-6 cm. Barwy fioletowej. Przy wyschnięciu blednie. U młodych egzemplarzy kolor żywo fioletowy, a starsze owocniki płowieją, bledną do koloru biało szarego. Brzeg u bardzo młodych owocników podwinięty, podłużne; średnica kapelusza wynosi przeciętnie 6-15 cm, czasem nawet 20 cm; trzon w stosunku do kapelusza krótki, potem kapelusz wypukły do rozpostartego a nawet nieco lejkowatego; u starszych egzemplarzy brzeg kapelusza pofałdowany. Cienko mięsisty. Powierzchnia matowa, u starszych egzemplarzy mogą występować drobne łuski.

Blaszki fioletowe. Prosto przyrośnięte. Trzon barwy kapelusza . Cienki długi 5-10x0,3-0,5 cm. u starszych egzemplarzy może być pusty. Miąższ fioletowy barwy kapelusza i nieco jaśniejszy.Łykowaty, bez wyraźnego zapachu i smaku.

Występuje najczęściej w lasach liściastych, zwłaszcza pod bukami, rośnie też w lasach iglastych, parkach i ogrodach. Na ziemi i spróchniałym drewnie. Rośnie najczęściej w miejscach wilgotnych. Owocniki wyrastają od czerwca do listopada. W okolicach Spytkowic grzyb ten występuje raczej później w wrześniu, październiku. Jest to grzyb jadalny ale nie polecam tych smerfowych grzybów.

| zamknij |


Rycerzyk czerwono złoty (Tricholomopsis rutilans) | zamknij |


Owocniki są duże i wyrastają zawsze grupami po 3-8 sztuk na jednym pniaku. Przeciętne wymiary pojedynczego owocnika: średnica kapelusza 5-10cm, wysokość trzonu 5-10cm .Górna powierzchnia kapelusza czerwono żółta; na żółtym tle występują delikatne czerwone kosmki, najobficiej w środku kapelusza. Blaszki dość gęsto stojące, cienkie, złocistożółte, przy trzonie lekko zaokrąglone. Trzon czerwono żółty jak kapelusz, w samej górze żółty, najpierw pełny, z wiekiem wewnątrz pustawy. Miąższ delikatny, żółty.

Występuje najczęściej w borach sosnowych, na martwych pniakach po ściętych sosnach; rzadziej występuje na martwym drewnie innych gatunkach iglastych, a czasem nawet liściastych. Owocniki wyrastają w okresie od lipca do końca października.

Rycerzyk czerwono złoty w Polsce wszędzie traktowany jest jako gatunek niejadalny. Za granicą zdania są podzielone: jedni twierdzą, że jest to grzyb podejrzewany o właściwości trujące; inni że jest tylko niejadalny ze względu na przykry smak, zwłaszcza starszych egzemplarzy; jeszcze inni traktują go jako gatunek jadalny małej wartości. W lasach okolic Spytkowic występuje rzadko i z uwagi na ładny wygląd nie sobie rośnie w spokoju. :)

| zamknij |


Mleczaj wełnianka (Lactarius torminosus) | zamknij |


Owocniki ma średniej wielkości, dość niskie, z szerokim kapeluszem, którego brzegi zwłaszcza u młodych okazów, są silnie podwinięte. Średnica kapelusza wynosi przeciętnie około 5-10 cm, wysokość trzonu około 3-6 cm, Górna powierzchnia kapelusza jest blado ceglasta, z nieco ciemniejszymi smugami, biegnącymi koncentrycznie dookoła kapelusza (jak u rydza jadalnego). Blaszki zbiegają się nieco w dół białego czasem w starszych egzemplarzach pustego trzonu. Brzegi kapelusza pokryte są puszystymi. białymi kosmkami grzybni, czym różni się od dość podobnych rydzów. Prócz tego różni się również białą barwą i piekącym smakiem mleczka (u rydza mleczaja pomarańczowe w smaku mleczko nie piecze).

Występuje najczęściej w zaroślach brzozy, z którą grzyb ten współżyje, a także na łąkach śródleśnych z rosnącą tam brzozą. Owocuje od sierpnia do końca października. W okolicach Spytkowic występuje rzadko- spotkałem go tylko raz.

Mleczaj wełnianka jest jako niejadalny z powodu silnie piekącego mleczka.

| zamknij |


Łuskwiak nastroszony (Pholiota squarrosa) | zamknij |


Owocniki Kapelusz 6-10 cm średnicy, sklepiony pókolisto, później bochenkowaty, brązowoochrowy, pokryty rdzawobrązowymi łuseczkami, które dość mocno odstają, matowu suchy. Trzon walcowaty, 5-16x1-2 cm, zabarwiony podobnie, również najeżony takimi samymi łuseczkami, które znajdują się na nim aż do wysokości pierścienia, pełny. Miąższ żółtawy, niezmienny, jędrny, o zapachu przypominającym rzodkiew,. a smaku łagodnym, trochę gorzkawy.

Blaszki gęste, żółte, z wiekiem brązowiejące, nieco zbiegające.

Występuje najczęściej w kępach, na pniakach lub na drewnie leżącym na w ziemi. VIII - X  W Polsce nie jadany.

| zamknij |


Muchomor mglejarka (Amonita vaginata) | zamknij |


Owocniki średniej wielkości mają kształt parasolowaty: na wysmukłym, cienkim trzonie umocowany jest szeroki płaski kapelusz, z garbkiem w środku. Przeciętne wymiary: średnica kapelusza i wysokość trzonu 5-10 cm. Barwa kapelusza jest bardzo zmienna : brązowa, szara, żółtawa, lub niemal biała. Brzegi kapelusza wyraźnie prążkowane. Trzon i blaszki białe; u podstawy trzonu występuje wyraźna pochwa, powstająca z resztek błony otaczającej dokoła  młode owocniki.  Starsze owocniki są bardzo łamliwe; trzony ich stają się wewnątrz pustawe, najeży je odrzucić przed gotowaniem jeśli wpadnie nam do głowy taki pomysł. Grzyb ten pod względem smakowym i odżywczym ma wartość średnią i wątpliwą. Ja nie polecam zbierania tego grzyba dlatego że łatwo można zamiast tego grzyba zjeść muchomorka prawdziwego i może to być ostatni posiłek.(:

Występuje w lasach iglastych lub iglastych, jak również w starych parkach, pod drzewami różnych gatunków. Występuje od lipca do połowy października. Gatunek ten występuje nielicznie w okolicach Spytkowic.

| zamknij |


Lisówka pomarańczowa (Hygrophoropsis aurantiaca) | zamknij |


Owocniki zmiennej barwy, pomarańczowożółty do pomarańczowego, różowo pomarańczowego, także znacznie bledszy, powierzchnia gładka, sucha, filcowo-zamszowa, matowa; młody nieco wypukły, płaski, potem wklęsły i lejkowaty; 25-80 mm średnicy. Blaszki żywo pomarańczowe, gęste, wąskie, widlaste rozgałęzione. Trzon barwy pomarańczowożółty nieco bledszy od kapelusza.Miąższ żółtawy, bladopomarańczowy, miękki, smak cierpki.

Występuje w lasach iglastych i mieszanych, pojedynczo lub w grupach. Występuje w tych samych miejscach co kurka i niestety bywa z nią mylony. Jest to grzyb nieszkodliwy lub słabo trujący. iglastych, jak również w starych parkach, pod drzewami różnych gatunków. Występuje najczęściej w wrześniu , październiku. W okolicach Spytkowic występuje nielicznie.

| zamknij |


Gołąbek śmierdzący (Russala foetens) | zamknij |


Owocniki pojawiają się zwykle po kilka sztuk w pobliżu siebie. Wysokość trzonu wraz z kapeluszem wynosi 7-12 cm, średnica kapelusza przeciętnie 7-10 cm, czasem 15 cm. Barwa górnej powierzchni kapelusza żółtawo-brązowa lub brunatna, lśniąca; blaszki i trzon żółtawobiałe. Trzon u góry nieco zwężający się, z wiekiem staje się pusty. Cechy charakterystyczne tego gatunku to bardzo silny i przykry zapach , przypominający zapach zgniłych warzyw. Brzegi kapelusza starych owocników są  prążkowane, łamliwe. Grzyb posiada kruchy miąższ. Wewnątrz owocników żerują liczne owady, zwabione zapachem.

Jest to grzyb niejadalny z powodu silnego i bardzo przykrego zapachu oraz nieprzyjemnego, dość ostrego smaku.

Występuje w wilgotnych lasach liściastych lub iglastych, najczęściej pad bukami i brzozami. Owocuje w okresie od lipca do października. Grzyb ten występuje dość licznie w okolicach Spytkowic.

| zamknij |


Maślanka wiązkowa (Hypholoma fasciculare) | zamknij |


Owocniki - kapelusz siarkowożółty z ciemniejszym pomarańczowym lub ceglastym środkiem 2-10 cm średnicy. Początkowo kapelusz jest kulisty, następnie płaski. Powierzchnia kapelusza jest gładka, sucha, na brzegu młodych owocników mogą być widoczne żółtawe resztki osłony. Blaszki są koloru siarkowożółtego. Trzon 0,5-1 cm. Skórka siarkowożółta, ku dołowi nieznacznie ciemniejsza. Miąższ siarkowożółty - bardzo gorzki - radzę nie kosztować.

Występuje pospolicie w wiązkach na murszejących pniakach drzew liściastych, rzadziej iglastych. Występuje od maja do grudnia. Silnie trujący zawierający toksyny podobne do toksyn muchomora sromotnikowego, dlatego omijajmy tego grzyba szerokim łukiem.

| zamknij |


Krowiak podwinięty (Paxillus involutus) | zamknij |


Owocniki średniej wielkości; przeciętne wymiary; średnica kapelusza około 5-10 cm, wysokość około 3-10 cm, Okrągły, wklęsły kapelusz z podwiniętymi brzegami osadzony jest na dość krótkim cylindrycznym trzonku. Barwa owocników szarobrunatna, w miejscach zgniecenia lub skaleczenia występują ciemniejsze plamy. Pod spodem znajdują się blaszki zbiegające w dół trzonu. W młodych owocnikach silnie podwinięte brzegi kapelusza pokryte są jasnymi, delikatnym kutnerkiem (ważna cecha rozpoznawcza). Młode owocniki krowiaka podwiniętego w wielu krajach (również i Polsce) traktowane są jako jadalne, używane do marynowania w occie i do solenie. Jednak w stanie surowym owocniki tego gatunku są silnie trujące. Dlatego zbiór krowiaka jest niewskazany i zaleciłbym zachowanie dużej ostrożności.

Występuje w wilgotnych lasach liściastych lub iglastych, czasem w starych parkach, najczęściej pod brzozami i olszami (stąd nazwa olszówka). Owocuje od lipca do listopada. Gatunek dość pospolity - w okolicach Spytkowic występuje licznie.

| zamknij |


Gołąbek wymiotny (Russula emetica) | zamknij |


Owocniki średniej wielkości - kapelusz 5-10cm krwisto lub różowo czerwonawy, błyszczący. Blaszki są białe. Trzon, wielkości  5-8 x 1,5-2 cm, biały, niezmienny. Gołąbek wymiotny, ze względu na ostry, piekący smak, jest niejadalny. Istnieje podejrzenie, że jest trujący i zawiera alkaloid muskarynę. Krwiste lub różowoczerwone owocniki rosną na torfowiskach, glebach kwaśnych, w lasach sosnowych i świerkowych.

| zamknij |


Wodnica stożkowa (Hygrocybe conica) | zamknij |


Owocniki tworzy kapelusz średnicy 2-6 cm, gładki śliski ostro stożkowaty, pomarańczowy lub szkarłatnopomarańczowy. Blaszki są żółtawe. Trzon wielkości 4-10 x 0,4-0,9 cm jest kruchy, żółty, pomarańczowy u nasady często czerwieniejący. Cały owocnik pod wpływem uszkodzeń mechanicznych i z wiekiem czernieje. Miąższ jest żółty, później czerniejący. Smak i zapach nie wyróżniają się.

Występuje najczęściej w miejscach porośniętych roślinnością trawiastą. Jest ozdobą trawników. Grzyb lekko trujący.

| zamknij |


Gołąbek grynszpanowy (Russula aeruginea) | zamknij |


Owocniki tworzy kapelusz średnicy 4-10 cm, koloru trawiastego lub oliwkowozielonego. Blaszki są białawe, potem kremowe. Trzon, wielkości 5-8 x 0,2-2 cm, jest biały u nasady rudawy. Miąższ jest biały. Kapelusz jest gładki, połyskujący. Smak lekko szczypiący.

Owocniki tworzy kapelusz średnicy najczęściej w lasach liściastych, szczególnie pod brzozami, rzadko w lasach iglastych. Niedostateczna znajomość tego gołąbka bywa przyczyną śmiertelnych zatruć, ponieważ grzyba tego można pomylić ze śmiertelnie trującym muchomorem sromotnikowym. Różnic między tymi gatunkami jest wiele, najistotniejsze z nich to u gołąbków brak pierścienia, zgrubienia trzonu u nasady oraz pochwy. W trakcie zbiorów gołąbków należy od razu w miejscu zbioru obejrzeć cały owocnik i dopiero potem go obcinać.

| zamknij )


Twardzioszek przydrożny (Marasmius oredes) | zamknij |


Owocniki są niewielkie; dojrzały kapelusz o średnicy około 2-5 cm jest niemal zupełnie płaski i umocowany na cienkim i wysmukłym i twardym trzonku, wysokości około 4-7 cm. Barwa owocników bladobrązowa z lekkim czerwonawym odcieniem. Podczas suszy owocniki tego grzyba więdną i stają się wyblakłe, po deszczach znów stają się jędrne. Na dolnej powierzchni kapelusza znajdują się rzadko ułożone, szerokie blaszki, barwy białawej lub bladokremowej.

Występowanie na pastwiskach, łąkach, placach tartacznych, brzegach lasów, najczęściej w pobliżu ścieżki lub drogi . Owocuje od wiosny do późnej jesieni . Jest to jeden z najsmaczniejszych i najpożywniejszych grzybów, mimo że ma niewielkie wymiary. Nadaje się również do suszenia. Twardy i stwardniały trzonek należy odrzucić. Ja osobiście nigdy nie zbierałem tego grzyba i nie znam nikogo to robi - a może szkoda ?

| zamknij |


Gołąbek brudnożółty (Russula ochroleua) | zamknij |


Owocniki - kapelusz średnicy 4-10 cm, żółty, żółtoochrowy, suchy, po deszczu lepkawy. Blaszki są białe, potem bladokremowe . Trzon wielkości 3,5-7 x 1-2,5 cm, jest biały, lekko żółtawy. Miąższ jest biały.

Występowanie najpopularniejszy z gołąbków naszych lasów. Rośnie w lecie i na jesieni, często całymi gromadami w lasach iglastych podgórza i gór. Jest charakterystyczny dla naturalnych górskich lasów świerkowych. Jest gatunkiem niejadalnym. W okolicach Spytkowic występuje bardzo licznie.

| zamknij |


Gołąbek kunowy (sinawy) (Russula ochroleua) | zamknij |


Owocniki - kapelusz średnicy 5-13 cm, ochrowy ochrowobrązowy. Blaszki są białawe, potem kremowe. Trzon, wielkości 3-10 x 1,5-3 cm, jest biały, niekiedy pokryty rudymi, ochrowymi plamami u podstawy. Miąższ jest biały, z czasem lekko brązowiejący. Grzyb ten należy do najsmaczniejszych grzybów, które można przyrządzać w dowolny sposób. Surowe owocniki mają przyjemny, słodkawy, orzechowy smak.

Występowanie dość licznie przede wszystkim w górskich lasach iglastych, głównie pod świerkiem i jodłą , w lecie i jesieni . W okolicach Spytkowic występuje i jest chętnie zbierany przez okoliczną ludność. Ja przyznam że od tego sezonu i  ja sam będę go zbierał.( tyle słyszałem o tym jaki jest smaczny).

| zamknij |


Lejkówka obielała (Clitocyba dealbata) | zamknij |


Owocniki : kapelusz początkowo wypukło sklepiony z powiniętymi brzegami, później płaski, często z wgłębieniem pośrodku, o średnicy 20-45 mm: biały lub białawo szary, gładki, nagi, w starych okazach niekiedy popękany w koncentryczne kręgi. Podczas wilgotnej pogody trochę śliski, po wyschnięciu jedwabiście błyszczący. Blaszki za młodu całkiem białe, potem szarawobiałe w dojrzałych owocnikach niemal kremowe, gęste, zbiegające,  o szerokości 2-5 mm. Trzon walcowaty, pełny, o wysokości 20-40 mm, grubości 4-6 mm, biały u podstawy sinawy. Miąższ cienki elastyczny, biały, nie zmieniający zabarwienia po przekrojeniu. Zapach przypomina świeżo zmieloną mąkę lub świeżo piłowane drzewo.

Występowanie : rośnie na łąkach i pastwiskach lub na skraju lasów liściastych od sierpnia do listopada, pojedynczo lub w małych grupach. Uwaga grzyb silnie trujący !!!

| zamknij |


Gołąbek oliwkowy (Russula olivacea) | zamknij |


Owocniki : kapelusz purpurowy, winno czerwony, fioletowy, oliwkowozielony lub ochrowy, jednokolorowy lub różnokolorowy, najpierw nagi, potem zamszowaty. Za młodu prawie kulisty, potem wypukły, z wiekiem płaski, często z wgłębieniem pośrodku, na brzegach gładki; średnica 100-200 mm. Blaszki o szerokości 6-10 mm. gęste dość grube, najpierw przyrośnięte do trzonu, potem wolne, zaokrąglone przy brzegach kapelusza, za młodu żółte potem żółtopomarańczowe. Trzon cylindryczny lub wrzecionowaty, o wysokości 60-150 mm, grubości 25-40 mm, gładki zamszowaty kremowy, o purpurowym odcieniu, często cały purpurowy. Wewnątrz początkowo pełny, potem porowaty. Miąższ początkowo soczysty, biały, nie zmieniający zabarwienia po przekrojeniu.

Występowanie : rośnie od czerwca do października w lasach liściastych i iglastych często i podczas suszy. Na terenach górzystych obfitszy. Smaczny grzyb - wydajny. (mięsisty).

| zamknij |