| Mapa serwisu | Spis gatunków | Nawigacja | O stronie| Objaśnienia | Moje wyprawy | Ciekawostki|
| Darz Grzyb | Kiedy w las | A. Mickiewicz | Ciekawe linki | Nowości | Słownik | Literatura | Przepisy | Ankieta |

CIEKAWOSTKI O GRZYBACH

   1. Liczba grzybów na całym świecie jest olbrzymia jest ich około 60 tyś. gatunków. Większość z nich jest mikroskojnych rozmiarów. Grzybów dużych, tzn. takich, których można zauważyć gołym okiem (makroskopowych), jest około 6,5 tyś. gatunków.

   2. Pierwsze grzyby na Ziemi pojawiły się prawdopodobnie przed ponad miliardem lat. Zarówno rozwój grzybów, jak i pierwsze ich znaleziska kopalniane datują się od ery paleozoicznej, tj. z okresu około 300 milionami lat, kiedy to na Ziemi pojawiły się pierwsze rośliny naczyniowe. Grzyby żyły licznie w okresie karbońskim, pobierając związki z ówcześnie żyjących roślin i zwierząt lub wspólnie z bakteriami biorąc udział w rozkładzie substancji organicznej i przemianach związków węgla.

   3. Grzyby (fungi, mycota) należą do roślin tzw. cudzożywnych, to znaczy żywiących się kosztem innych organizmów, żywych lub martwych, przeważnie roślinnych. Nie mają one tzw. chlorofilu i nie mogą przyswajać dwutlenku węgla z powietrza (tak jak rośliny), a wskutek tego występują w przyrodzie jako symbioty, pasożyty lub saprofity innych roślin lub zwierząt. Największa ilość grzybów znajdujemy zawsze w lasach.

   4. W wyniku działalności grzybów substancje mineralne powracają do gleby, a dwutlenek węgla ulatnia się do atmosfery. W ten sposób zamyka się obieg materii. Bez tej podstawowej i niezastąpionej działalności grzybów i innych reducentów, w biesferze gromadziłyby się szczątki roślinne i zwierzęce, co w końcu prowadziłoby do zaniku życia na Ziemi.

   5. Ogromna większość grzybów jadalnych i trujących należy do grzybów tzw. naziemnych. owocujących na powierzchni ziemi. Mniej liczne należą do grupy grzybów nadrzewnych, to znaczy wyrastających na drewnie drzew żywych lub martwych; są to więc pasożyty lub saprofity. Naziemne grzyby jadalne i trujące występują przeważnie jak tzw. symbionty, współżyjące z innymi roślinami. Współżycie to polega na tym, że grzybnia obrasta i przenika do cienkich korzonków innych roślin, głównie drzew i krzewów, przy tym ze współżycia tego wynikają wzajemne korzyści. Bez swoich współpartnerów, czyli poza lasem, grzyby symbionty nie mogą występować. To tłumaczy dlaczego nie jest możliwa sztuczna uprawa pewnych grzybów poza lasem.

   6. To co pospolicie nazywamy grzybami i co zbieramy w lesie, to są tylko owocniki czyli "owoce" grzybni. W owocnikach wytwarzane są w olbrzymich ilościach bardzo małe, niewidoczne gołym okiem zarodniki grzybów, służące do ich rozmnażania. Zarodniki rozsiewane są przez wiatr, wodę, owady, lub zwierzęta.

   7. Wielkość zarodników waha się od 3 do 20 mikronów  ( 1 mikron = 1/1000 mm ) w wyjątkowych przypadkach mogą być większe. Kształt, wielkość i urzeźbienie zarodników są cechą stałą dla każdego gatunku i dlatego stanowią bardzo istotną cechę przy rozpoznawaniu danego gatunku. Jeden owocnik grzyba wysiewa olbrzymią ilość zarodników ( kilka miliardów z powierzchni 10 cm kwadratowych). Prawdopodobnie zarodniki obiegają z prądami powietrznymi całą kulę ziemską. Mimo to na wszystkich kontynentach nie rosną te same gatunki grzybów. Grzybów kosmopolitycznych jest w rzeczywistości bardzo mało; należy do nich np. grzybówka czysta, pieprznik jadalny (kurka)

  8. W przewodniku po Beskidzie Wyspowym ( D.Gacek: Beskid Wyspowy.Przewodnik turystyczny, PTTK, "Kraj", Warszawa 2001, str.67) wyczytałem: Jak juz wspomniano, rolnictwo było bardzo prymitywne. Ziemie orano drewnianym, na końcu okutym pługiem, włóczono zaopatrzona w grabowe kołki broną. Wozy były również drewniane i bardzo często "bose" czyli pozbawione okucia żelaznego na kołach. Nie znano wówczas żadnych mazi i smarów, stad też pisk kół jadącego wozu słychać było nieraz na drugim końcu wsi. Jedynym mazidłem były grzyby kozaki, które wkładano między piastę a oś. Cytat dotyczy dawnej wsi beskidzkiej. Interesujące ... nigdy nie słyszałem o takim zastosowaniu grzybów. :)

9. Dziwne zwyczaje mają niektóre grzyby. Oto podgrzybek czerwonawy Xerocomus rubellus - (Krombh.) Quelét << (linka do strony Marka Snowarskiego), o którym autorzy atlasu “Poznajemy grzyby” (Ossolineum 1991) - Aurel Dermek i Albert Pilát - piszą, że jest w Polsce niezbyt częsty, wyrósł na moim trawniku. Fakt ten tak mnie zadziwił, że udokumentowałem to zapisem w notatniku: W dniu 19 czerwca 1999 r. kilkanaście owocników podgrzybka czerwonawego znalazłem wokół akacji na trawniku mojego domu - 300 m. od linii brzegowej Zatoki Gdańskiej; od kilkunastu dni jest w Gdańsku dość ciepło w dzień i nocami, dość mokro po krótkim okresie burz i intensywnych opadów. Niemal dokładnie po roku, w dniu 21-07-2000 r. w tym samym miejscu ponownie pojawiły się w większym wysypie te same podgrzybki. Oprócz wysypu wokół akacji, na trawniku bliżej budynku wyrósł także tzw. “czarci krąg" tych owocników. Za pierwszym i drugim razem dokładnie sprawdzałem “tożsamość” grzybów na podstawie posiadanej literatury i zawartych w niej zdjęć. Nie miałem żadnych wątpliwości. Oczywiście pełniejsza identyfikacja byłaby możliwa dopiero po badaniu mikroskopowym, no ale takich warunków nie mam. Naszła mnie żartobliwa refleksja: “po cóż wyjeżdżać kilkanaście czy kilkadziesiąt km do lasu jak można stać się aktywnym grzybiarzem wynosząc np. wiaderko ze śmieciami ?”
Informację na temat podgrzybka czerwonawego nadesłał członek klubu "Darz Grzyb" - Zbigniew Grzesiak z Gdańska. - Dziękuje.

10. A TERAZ CIEKAWOSTKA: KIEDY BYŁAM 2 LATA TEMU W WIELKIEJ BRYTANII NA WAKACJACH ZAGADNĘŁAM MOJĄ KUZYNKĘ {URODZONĄ ANGIELKĘ} CZY CHODZI SIĘ U NICH NA GRZYBY POWIEDZIAŁA MI ,ŻE KILKA LAT TEMU KTOŚ U NICH POPRZEZ TELEWIZJĘ USIŁOWAŁ NAMÓWIĆ ANGLIKÓW DO ZBIERANIA I JEDZENIA GRZYBÓW,NIESTETY POKAZYWANIE ICH W TELEWIZJII ,ŻLE SIĘ SKOŃCZYŁO DLA KILKU ANGLIKÓW,NAZBIERALI TRUJĄCYCH I NIE PRZEŻYLI.ANGLICY WIĘC NIE ZNAJĄ SMAKU BOROWIKÓW ITP. CHYBA ŻE MAJĄ RODZINY W POLSCE I TE PODSYŁAJĄ IM SUSZONE ,CHOĆ I TE SPOŻYWAJĄ NIECHĘTNIE.DLA NICH LICZY SIĘ TYLKO GRZYB Z HODOWLI ,NIE WIEDZĄ CO TRACĄ!

POZDROWIENIA DLA MIŁOŚNIKÓW LEŚNYCH WYPRAW
                   "DARZ GRZYB"
                                    C. J. MOLOWIE

11. Jak popularne jest zamiłowanie w Polsce do grzybów niech świadczą "grzybowe
nazwiska". Na stronie http://www.herby.com.pl/herby/indexslo.html można
sprawdzić ile razy nazwisko występuje w naszym kraju. Sprawdziłem kilka
typowych grzybowych nazwisk, bez odmian podobnie brzmiących i przy
standardowym Kowalskim (131 940) to na dzień dzisiejszy całkiem spora grupa
:
1. Kania - 22 434
2. Grzyb - 11 045
3. Zielonka - 8 447
4. Grzybek - 5 240
5. Gąska - 4 185
6. Rydz - 2 564
7. Maślak - 2 412
8. Pieczarka - 664
9. Smardz - 616
10. Kurka - 520

Tak wygląda pierwsza dziesiątka. Jest nawet 47 osób o nazwisku Pieprznik,
ale niestety nie ma Koźlarza. Nie ma też pana Muchomora.
Ciekawostkę przysłał Eligiusz Waszkiewicz          

Mrówkowe ogrody ( Z Zielnika Uniwersytetu Michigan )

  1. Mrówki żniwiarki ze Środkowej i Południowej Ameryki uzyskują pokarm dzięki symbiozie z określoną grupą grzybów. Mrówki prowadzą uprawy grzybni na kawałkach pociętych liści. Owady te nie są w stanie strawić celulozy, która jest związkiem o skomplikowanej budowie. Grzyby mają zdolność rozkładu celulozy na węglowodany, które pobierają z podłoża. Mrówki odżywiają się namnożoną grzybnią przerastającą podłoże. ...więcej

Trufle: Złoto w Ziemi ( Z Zielnika Uniwersytetu Michigan )

  2. Trufle fascynowały ludzi przez tysiące lat.  Ich atrakcją jest uwodzący smak i aromat, którego nie da się zapomnieć.  Smak i aromat komercjalnie zebranych trufli jest tak silny, że są one używane tylko jako przyprawy, a nie jako oddzielne dania.   Truflom przypisywano nawet magiczne siły i właściwości.  Zbierane są przynajmniej od 3600 lat. Rosną pod ziemią, są trudne do znalezienia i w związku(związku) z tym bardzo drogie.   Co wiosnę, zbieracze trufli w Europie przeczesują lasy mając nadziejęe, że bardzo czułe nosy ich świń i psów doprowadzą ich do tego ukrytego skarbu.  W 1994 roku funt czarnych trufli kosztował $350 do $500.
...więcej

Owocniki Gwiazdoszy ( Z Zielnika Uniwersytetu Michigan )

  3. Gwiazdosze należą do grupy Gasteromycetes, zwanych także "grzybami żołądkowymi." Ich owocniki wygladają jak żołądki i są wypełnione suchymi zarodnikami. Gwiazdosze są spokrewnione z purchawkami. 
Młode, zamknięte gwiazdosze mają kształt cebuli. Ich perydium (skóra) jest złożone z trzech warstw. Warstwy te pozwalają gwiazdoszom robić coś czego żaden inny grzyb nie jest w stanie.  Gwiazdosze mogą się poruszać!
... więcej

Czarcie Kręgi ( Z Zielnika Uniwersytetu Michigan )

  4. Nazwa czarci krąg pochodzi ze starej baśni.  Ludzie kiedyś wierzyli że grzyby rosnące w kółku były oznaką tego że tam tańczyły czarodziejki.    Czarcie kręgi można znaleść w prześwitach i lasach. W trawie najbardziej znany grzyb który powoduje czarcie kręgi to jest Marasmius oreades. Strzępki tego grzyba znajdują się pod ziemią.  Rośnie on w kształcie rozciągających się kręgów.  W trakcie rośnięcia grzyb zużywa wszelki pokarm zabijając trawe w ten sposób.  Dlatego czarcie kręgi mają martwą trawę ponad strzępkami.   Owocniki rosną tuż za linią strzępków.
... więcej

Grzyby - Ukryte Królestwo ( Z Zielnika Uniwersytetu Michigan )

  5. Grzyby nie są roślinami. Organizmy żywe umieszczane są w dużych grupach, nazywanych królestwami, dla ułatwienia ich studiowania. Grzyby przez wiele lat były umieszczane w królestwie roślin. Potem naukowcy zdali sobie sprawę, że są one bardziej podobne do zwierząt, jakkolwiek i od nich zdecydowanie się różnią.  Teraz grzyby mają swoje własne królestwo.
... więcej

Pilobolus - Grzybowa Dubeltówka ( Z Zielnika Uniwersytetu Michigan )

  6. Młode krowy trzymają się swoich matek ponieważ w ten sposób mają gwarantowany dostęp do pokarmu.  Natomiast w trawie koło ich kopyt, grzyb Pilobolus robi dokładnie na odwrót.  Aby pomóc swoim zarodnikom przetrwać, Pilobolus wystrzela je jak najdalej tak jak śrut z dubeltówki.
...więcej

Grzybowi Zabójcy - Biologiczna Kontrola ( Z Zielnika Uniwersytetu Michigan )

  7. Nie możemy przetrwać bez roślin, które są źródłem naszego pokarmu i ubrań.  Bliskość poszczególnych upraw umożliwia szybkie rozprzestrzenianie się chorób i owadów-szkodników. Pestycydy zabijają szkodniki, umożliwiając uprawom przetrwanie . Dla zwalczania szkodników często stosowane są pestycydy chemiczne, ale biologiczna kontrola jest tańsza i nie wprowadza żadnych sztucznych związków chemicznych do systemów ekologicznych
...więcej

Smardze - Ospowate Smakołyki ( Z Zielnika Uniwersytetu Michigan )

  8. Co wiosnę lasy są wypełnione ludzmi szukającymi jadalnych smardzy.  Smardze są bardzo smakowite i łatwe do rozpoznania.  Pokazanie się ich na wiosnę jest dokładnie w tym samym czasie co chęć ludzi do wybiernia się w las.   Świeże smardze można kupić za $20 do $24 za funt ($40 do $50 za kilogram).   Nic dziwnego że zbieracze grzybów wybierają się do lasów aby je zebrać za darmo.
...więcej

Purchawki   Olbrzymy ( Z Zielnika Uniwersytetu Michigan )

  9.Owocniki purchawek są kuliste albo gruszko-podobne. Zawierają zarodniki. Rosną bezpośrednio na ziemi albo zgniłym drewnie. Niektóre są małe jak jajka, a niektóre duże jak arbuzy. Purchawica olbrzymia (Calvatia gigantea) może osiągnąć dwie stopy długości i zawierać 7,000,000,000,000 zarodników. Dla porównania, w ciągu roku jest tylko 31,600,000 sekund. Jeżeli trzymałbyś swój oddech przez 7,000,000,000,000 sekund to byłbyś bez oddechu przez 221,817 lat!
...więcej

Poszukiwanie skarbów - Szukanie Trufli ( Z Zielnika Uniwersytetu Michigan )

  10.Ciężko jest znaleść trufle, i dlatego są one tak drogie! W 1994, funt czarnych trufli był sprzedawany za $350 do $500.  W Stanach Zjednoczonych jadalne trufle są zbierane w lasach Oregonu i Washingtonu.  W Europie, większość trufli jest zbieranych w Francji i Włoszech.
...więcej

Grzyby gąsienicowy - specyfik starodawnej medycyny ( Z Zielnika Uniwersytetu Michigan )

  11.Grzyby pasożytujące na larwach stosowane były w medycynie chińskiej przez setki lat. Ich działanie było stosunkowo mało znane, aż do czasu sukcesu chińskich atletek uczestniczących w zawodach w Beijing, w 1993 roku. Trzy chińskie biegaczki ustanowiły wtedy rekordy światowe na trzech dystansach 10 000, 15 000 i 30 000 m. Ich trener wiązał sukces z intensywnym treningiem oraz z działaniem rozluźniającego, antystresowego toniku przygotowanego z grzybów gąsienicowych.
...więcej