| Cofnij |


Koźlarz babka  -  Leccinum scabrum 


| Galeria foto | Kapelusz | Rurki | Trzon | Miąższ | Zarodniki| Występowanie | Uwagi | Ostrzeżenie |

Kapelusz
  • średnica (3)5 - 12(20)
  • najpierw półkulisty, potem wypukły,stary może być spłaszczony.
  • barwy od jasnoorzechowej od ciemnobrązowej, szary,orzechowy, szarobrązowy, czasem do czerwonobrązowego, u egzemplarzy rosnących natorfowiskach może być prawie biały
  • suchy, matowy, gładki, niekiedy drobno kosmkowaty
  • skórka nie oddziela się od miąższu lub oddziela się trudno.
  • brzeg ostry
  • grubomięsisty
 
Rurki
  • długość 10-25 mm
  • białawe potem szarobrązowe, szare.
  • nie zmieniają barwy po przekrojeniu
  • u dojrzałych osobników wyraźnie wystają spod kapelusza.
  • pory białawe lub żółtawe, drobne, okrągłe
  • zatokowato głębokowycięte, łatwo dają się oddzielić od kapelusza
 
Trzon
  • wysokość 8-20 cm, grubość 1-4 cm
  • wysmukły, cylindryczny lub maczugowaty (podstawa zgrubiała).
  • włóknisty, u starszych okazów twardy
  • biały, białawy, jasnobrązowy, pokryty ciemnobrązowymi, szarymi lub szaroczarnymi kosmkami (łuseczkami), pod kapeluszem niekiedy z siateczką
  • egzemplarzy rosnących na torfowiskach łuseczki mogą być bezbarwne.
  • u podstawy biała grzybnia
 
Miąższ
  • biały lub białoszary
  • nie zmieniający barwy po przekrojeniu
  • początkowo twardy, wkrótce w kapeluszu miękki
  • w czasie wilgotnej pogody wodnisty.
  • w trzonie z wiekiem silnie włóknisty,przypominający konsystencją drewno.
  • zapach słaby,przyjemny lub bez zapachu, przyjemny
 
Zarodniki
  • ochrowobrązowy, oliwkowobrązowy
 
Występowanie
  • od czerwca do października
  • bardzo pospolity
  • w lasach brzozowych, w lasach liściastych i mieszanych z udziałem brzozy
  • tworzy mikoryzę z brzozą brodawkowatą i omszoną
  • pojedynczo lub w grupach
  • w Paśmie Podhalańskim występuje licznie, choć "dzięki" wycince brzóz przez leśników w miejscach wycinki już przestaje występować.
 
Uwagi
  • do spożycia polecam  zwłaszcza młode owocniki, gdyż trzony starych są bardzo twarde a kapelusze bardzo miękkie.
  • w czasie gotowania i suszenia czernieje
  • tworzy szereg form, istnieją gatunki pokrewne i podobne ( np grabowy)- zwykle nie są one wyróżniane przez  grzybiarzy
  • wszystkie występujące w Polsce koźlarze , nazywane   powszechnie kozakami, są grzybami jadalnymi, chętnie zbieranymi, ze względu na walory konsumpcyjnyjne i łatwość pozyskania.
 
Ostrzeżenie
  • nie ma gatunków podobnych stanowiących możliwość szkodliwej pomyłki.