Lecznicze właściwości grzybów - Ucho bzowe ( Hirneola auricula-judae)

Rodzina uszakowatych ( Auriculariaceae), zwanych czasem chińskimi smardzami, jest od dawna ważnym środkiem leczniczym w medycynie Dalekiego Wschodu. Wykorzystuje się głównie cztery gatunki grzybów przy czym najbardziej znanym jest ucho bzowe zwane także judaszowym uchem ( Hirneola auricula-judae). Dwa dalsze gatunki lecznicze (w Polsce mało znane) to: Auricularia dalicata i Auricularia mesenterica (Uszak skórnikowaty). Ostatni z wielkiej czwórki uszakowatych to Auricularia polytricha, uprawiany w Azji przede wszystkim jako grzyb jadalny a u nas dostępny w restauracjach chińskich a także w postaci mrożonki oraz marynaty (grzyby Mun).
Ucho bzowe, jak sama nazwa wskazuje rośnie głównie na pniach czarnego bzu. Pojawia się przez cały rok ale najobficiej występuje na wiosnę. Można je spotkać nie tylko na bzie ale także na akacji ( robinii akacjowatej), wierzbie i buku. Owocniki mają konsystencję żelatyny. Są elastyczne, cienkie, przypominają kształtem małżowinę uszną. Po wyschnięciu kurczą się, po wrzuceniu do wody przyjmują z powrotem poprzedni kształt i konsystencję.

W Europie grzyb ten znany był już w XVII wieku; robiono z niego okłady przy zapaleniach oczu i szyi. Dwieście lat temu rozpoczęto próby wyrabiania z ucha bzowego kremów kosmetycznych. Pierwsze źródła pisane poświęcone uszakowatym pochodzą z Chin z III wieku przed naszą erą. Opisano w nich między innymi suszenie grzybów na słońcu. Najstarsze zapisy o uprawie uszakowatych są znacznie późniejsze (okres dynastii Tang). W tym czasie po raz pierwszy pojawiają się informacje o zastosowaniu ucha bzowego w leczeniu hemoroidów. Obecnie światowa produkcja tego grzyba wynosi około pół miliona ton rocznie ( głównie Azja Wschodnia).

100 g świeżych grzybów ma wartość energetyczną 3,5 do 4,0 kcal ( dla porównania 100 g świeżych pieczarek – ok. 17 kcal). W 100 g suszu znajduje się 14,1 g białek, 5,4 g substancji mineralnych ( najwięcej potasu i wapnia a stosunkowo mało magnezu, fosforu, krzemu i sodu), 1,2 g tłuszczu, 65,4 g cukru i 4,2 g włókniny. Ucho bzowe pomaga przy następstwach przeziębień, przy krwawiących hemoroidach, bólach zębów, jamy brzusznej i serca. Wzmacnia psychikę, stymuluje system odpornościowy. Regeneruje cerę i włosy, przeciwdziała nadciśnieniu i kruchości naczyń krwionośnych. Rozrzedza krew i zawiera substancje pochłaniające wolne rodniki.

Dozowanie

Przy nadciśnieniu i niekorzystnych zmianach ścian naczyń krwionośnych należy namoczyć 3 g suszonego ucha bzowego w 500 ml wody i zostawić na całą noc. Potem należy namoczone grzyby dusić około 1-2 godzin na wolnym ogniu. Dla polepszenia smaku można dodać nieco miodu lub cukru. Pije się jedną lub dwie filiżanki dziennie przed snem. Przy bólach żołądkowych dusi się przez 1-2 godziny około 7 do 8 świeżych owocników a wywar wypija się na dwa razy. Przy krwawiących hemoroidach i przy pojawianiu się krwi w moczu należy wymieszać 7,5 g suszonych , utłuczonych w moździerzu grzybów z 15 gramami cukru i dusić przez 1-2 godzin w 500 ml wody. Wywar należy wypić w dwóch dawkach. Można również polecać wzmacniający tonik zalecany po porodzie: 30 g suszonego ucha bzowego wrzucić do octu winnego. Po napęcznieniu używać dziennie 5-6 g.