W Europie znajdowane są 3 gatunki: Mutinus caninus (Huds.: Pers.) Fr. (mądziak psi), Mutinus ravenelii (Berk. et Curt.) E.Fischer (mądziek malinowy) i Mutinus elegans (Mont.) E. Fischer (mądziak śliczny). Ten ostatni nie był do tej pory notowany w Polsce. Jest on bardzo podobny do mądziaka malinowego tyle, że większy (do 16 cm ysokoci) i o większych zarodnikach.

OPIS

Owocnik w stadium młodocianym ma postać jaja 2x1,5 cm o czysto białym, gładkim perydium. Do podłoża przytwierdzone jest krótkim i lekko rozgałęzionym sznureczkiem grzybni. Wzrastający owocnik rozrywa perydium na szczycie, najczęściej na dwa płaty, ale czasami nieregularnie. Zdarza się, że fragment perydium zostaje na szczycie owocnika jak gdyby czapeczka. Receptakl może osiągnąć maksymalnie 10 cm długości, zwykle jest to jednak 6-7 cm. Jest on walcowaty, pusty w środku, gąbczasty i porowaty, u podstawy nieznacznie zwężony, a na szczycie tępo zaostrzony, czasem zakończony otworkiem. Górna część receptakla, powyżej miejsca gdzie zaczyna się on zwężać jest płodna, koloru mocno malinowego i pokrywa ją oliwkowozielona gleba. Poniżej części
płodnej receptakl jest biały z odcieniem malinowym, a czasami zupełnie biały.

Dojrzała gleba mądziaka malinowego odznacza się mocnym i bardzo nieprzyjemnym zapachem wyczuwalnym z kilku metrów, a przywodzącym na myśl zepsute mięso lub fekalia.
Zarodniki gładkie i elipsoidalne; 4-6x1-3 mikrona
Występowanie: Owocniki mądziaka malinowego po raz pierwszy w Europie zostały zaobserwowane w 1942 roku w Berlinie, gdzie prawdopodobnie został on przywleczony z Ameryki Północnej. Od tego czasu notowany w różnych krajach Europy, także w Polsce. Lubi gleby zasobne, humusowe. Był znajdowany w szklarniach, ogrodach, parkach, na wysypiskach śmieci i zanieczyszczonych laskach, a także w zaroślach wierzbowych. Podawane w literaturze stanowiska w Polsce to park w Chorzowie, Warszawa, Kraków oraz wieś Przylot nad Pilicą (pod wierzbami w 1989 roku, leg. W.Pawłowski).
W Krakowie prof. Gumińska znalazła jego stanowisko w 1965 roku. Na obserwowanym przeze mnie stanowisku mądziaka w jednym z krakowskich parków było kilkanaście owocników w 2002 roku i kilkadziesiąt w 2003. Pojawiają się one dość wcześnie bo już pod koniec maja i owocują jeszcze w czerwcu. W 2003 roku drugi pojaw miał miejsce na przełomie sierpnia i września, z tym że owocników było tylko kilka. Również we wrześniu odkryłem w tym samym parku dwa nowe miejsca występowania tego grzyba.
Stanowisko pierwsze jest w kwaterze modrzewi, wokół pniaka po ściętym modrzewiu i grzybnia rozrasta się wokół niego dość wyraźnie, bo o ile w 2002 roku owocniki rosły nie dalej niż 0,5 m od pniaka to w 2003 było to już 2,5 m.
Drugie stanowisku w zupełnie innej części parku, w towarzystwie topoli i wokół mocno zmurszałego pniaka, najpewniej topolowego miało 12 owocników. Trzecie stanowisko, w tym samym parku to tylko jeden owocnik na parkowej łączce, w pobliżu wierzby i blisko dziecięcej piaskownicy. Zobaczymy co będzie w tym roku, ale wygląda na to, że egzotyczny mądziak malinowy na trwałe zadomowił się w Krakowie.

Prezentowane zdjęcie wykonano 10.06.2003.
Darek Karasiński (Olaras)