| Galeria gatunków | Spis gatunków | Mojewyprawy | Kiedy w las | O stronie | Ciekawe linki|.


Borowik ceglastopory (Boletus erythropus)  Galeria zdjęć


Kapelusz: Średnica (5)8 - 15(20) cm. Ciemny. Barwy zazwyczajciemnobrązowej rzadko jaśniejszy (kasztanowobrązowy); może też byćciemno-ceglasto-czerwony lub z oliwkowym odcieniem. Kształt kapelusza u młodychegzemplarzy półkulisty, potem poduszkowaty, u starych płaski. Mocny i mięsisty.Powierzchnia gdy sucha matowa, zamszowata. Lepka tylko podczas deszczu. Skórka nie dajesię oddzielić od miąższu.

Pory:drobne. Za młodu żółtawooliwkowe, szybko pomarańczowe do krwistoczerwonych(ceglastoczerwone, ciemnokarminowe). Stare bledsze, z oliwkowym odcieniem. Pory i rurki pouszkodzeniu momentalnie sinieją. Rurki żółte, z wiekiem oliwkowe. Dośćdługie, 10 - 30 mm. Zatokowato wycięte przy trzonie. Miąższ nad rurkami barwyżółtej.

Trzon:Na żółtym tle są widoczne czerwone kosmki lub ziarenka - brak rysunkusiateczki. Powierzchnia lekko filcowata. Już przy lekkim ucisku przebarwia sięciemnogranatowo. 4(13) - 15(18) x 2 - 4(6) cm. Za młodu pękaty lub nieco maczugowaty (zezgrubiałą podstawą) potem coraz bardziej cylindryczny i smukły.

Miąższ: Żółty. Po przecięciumomentalnie intensywnie sinieje, staje się czarnobłękitny. Przebarwienie po pewnymczasie ustępuje. Bardzo zwarty i twardy; jędrny. Smak łagodny. Zapach słaby,przyjemny.

Występowanie: Częsty w górach, w lasach świerkowych i pod jodłami. Poza góramirzadki. Rośnie na ziemi w lasach iglastych, liściastych (pod dębami i bukami) imieszanych. Preferuje kwaśne gleby. Owocniki od maja do pażdziernika (listopada).Częściej latem i wczesną jesieną.

Spożywanie: Jadalny po dokładnym ugotowaniu lub usmażeniu. Gdy surowy lubczęściowo surowy to trujący - powoduje wtedy zaburzenia przewodu pokarmowego. Smaczny.

 


Borowik szlachetny (Boletus edulis)  Galeriazdjęć

 oczy.gif (1473 bytes)


 Kapelusz średnicy (6)8 - 20(25) cm. Umłodych egzemplarzy białawy (zwłaszcza gdy okryty podłożem), potem jasnobrązowy dociemnobrązowego (bez czerwonego odcienia). Barwa całej powierzchni kapelusza jednolitalub brzeg nieco jaśniejszy. Kształt najpierw półkulisty, potem wypukły, u starychegzemplarzy poduszkowato rozpostarty. Powierzchnia gładka lub pomarszczona. Przywilgotnej pogodzie i u starych egzemplarzy jest lepka.

Porypoczątkowo białawe (szarobiałe), potem żółte do oliwkowozielonych. Za młodu drobne.Okrągławe do kanciasto okrągławych. Po uszkodzeniu nie przebarwiają się. Rurkitakiej samej barwy. Dość długie (8-30 mm). Łatwo oddzielają się od kapelusza. Przytrzonie zatokowato wycięte.

 Trzon 4-20 x 2-6(10) cm. Barwybiałej do jasnobrązowej. Jaśniejszy od kapelusza. Dolna część jaśniejsza, biaława.W górnej części lub na całej długości trzonu mniej lub bardziej wyraźna białasiateczka (druga fotografia) - patrz uwagi. U młodych egzemplarzy trzon zazwyczaj jestpękaty, następnie maczugowaty. U starych zbliżony kształtem do cylindra. Podstawajednak zwykle zgrubiała.

Miąższmłody biały i zwarty. U starszych egzemplarzy gąbczasty. Pod skórką zabarwiony nabrązowo (czerwonobrązowawo). Niezmienny. Zapach przyjemny. Smak łagodny, przyjemny(orzechowy). Zapach suszu charakterystyczny, przyjemny.

Występowanie:w niektórych okolicach dość częsty. Głownie w lasach iglastych ale też i wliściastych - patrz też uwagi. W miejscach świetlistych i na skraju lasu. Owocnikipojawiają się od lipca do (października) listopada.

Spożywanie:Jadalny. Bardzo smaczny i wysoko ceniony.

 


Czernidłak kołpakowaty (Coprinus comatus)  Galeria zdjęć

oczy.gif (1473 bytes)


Kapeluszśrednicy od kilku mm do 8 cm. Owalny lub walcowaty, u dojrzałych owocników bywarozpostarty i promieniście pęka. Barwy białej, białawej, szarej, brązowej.Bruzdowany. Cienkomięsisty do błoniastego.

U większościgatunków blaszki wąskie, wąsko przyrośnięte do wolnych. Barwy początkowobiałej, następnie u większości gatunków fioletoworóżowej, wkrótce potembrązowoczarnej lub czarnej. Po dojrzeniu przeważnie rozpływają się w czarną maź wprocesie autolizy, rozkład postępuje od brzegów kapelusza ku środkowi. Dotyczy towiększości gatunków ale z wyjątkami jak: C. disseminatus, C. hemerobius, C.plicatilis, C. lagopus.

Trzon długi ismukły. Zwykle bardzo kruchy. Pusty w środku. Czasami pozostaje na nim pierścieńutworzony z resztek osłony.

Miąższcienki i bardzo kruchy.

Występowanie : WEuropie występuje ponad 100 (80,90) gatunków. Saprofity. Rosną pojedynczo lub wskupieniach na żyznej, nawiezionej ziemi, dużo gatunków wyrasta bezpośrednio nanawozie, niewiele na rozkładającym się drewnie lub na węglu drzewnym. Owocnikirozwijają się szybko i są krótkotrwałe.

Spożywanie : Młode owocniki niektórych gatunków są jadalne. Choć i wtedy spożyte zalkoholem wywołują zatrucie.


Muchomor czerwony (Amonita muscaria)   Galeria zdjęć

do góry


Kapelusz Średnica 5 - 15(20) cm. Barwa żywoczerwona do żółtopomarańczowej. Pokryty dość regularnie rozmieszczonymi, białymi,łatwo ścieralnymi łatkami. Łatki mogą być spłukiwane przez deszcze. Kształtkapelusza u młodych egzemplarzy kulisty, potem wypukły, w końcu rozpostarty lubspłaszczony. Skórka błyszcząca, ściągalna. W czasie wilgotnej pogody lepka. Brzegkapelusza długo gładki, u starych okazów prążkowany.

Blaszki Białe do żółtawych. Miękkie.Wybrzuszone. Dość gęste. Wolne.

Trzon Do 20 cm długości. Biały lubżółtawy. Walcowaty. Powierzchnia pokryta nielicznymi kosmkami. Podstawa bulwiasta,kulista od jajowatej. Bez wyraźnej pochwy. Otoczona kilkoma wałeczkowatymi,brodawkowatymi zgrubieniami. Pierścień duży. Biały lub białożółtawy. Obwisły.Nieprążkowany. Brzeg pierścienia biały lub żółtawo ząbkowany.

Miąższ  Biały, pod skórką kapelusza żółty(żółtopomarańczowy). Niezmienny. Kruchy. Smak łagodny. Bez zapachu.

Występowanie Pospolity. W lasach iglastych iliściastych. Występuje pod świerkami i brzozami z którymi tworzy mikoryzę. Nakwaśnych glebach. Od (lipca) sierpnia do listopada. Często rośnie w grupach.

Spożywanie Trujący. Główne substancje trujące tomuscimol i kwas ibotenowy. Muskaryna, wbrew nazwie gatunkowej, znajduje się jedynie wniewielkiej ilości. Zatrucia rzadko śmiertelne. Zazwyczaj kończą się na silnympobudzeniu, drgawkach i oszołomieniu; po fazie pobudzenia chory zapada w sen; objawyustępują po kilku, kilkunastu godzinach.


Koźlarz babka  (Leccinum scabrum)  Galeria zdjęć

oczy.gif (1473 bytes)


Kapelusz (3)5 - 12(20) cm średnicy. Najpierw półkulisty, potem wypukły, starymoże być spłaszczony. Barwy od jasnoorzechowej od ciemnobrązowej, szary, orzechowy,szarobrązowy, czasem do czerwonobrązowego, u egzemplarzy rosnących na torfowiskachmoże być prawie biały. Suchy, matowy, gładki, niekiedy drobno kosmkowaty. Wilgotnysłabo śluzowaty. Skórka nie oddziela się od miąższu lub oddziela się trudno. Brzegostry. Grubomięsisty.

Hymenofor o długich rurkach, 1 - 2 cm. Białawe potem szarobrązowe, szare.Niezmiennej barwy lub lekko brązowiejące. U dojrzałych osobników wyraźnie wystająspod kapelusza. Pory białawe lub żółtawe. Drobne. Okrągłe. Zatokowato głębokowycięte. Łatwo dają się oddzielić od kapelusza

Trzon (5)6 - 15(20) x 1 -2.5(3.5) cm. Wysmukły, cylindryczny lub maczugowaty(podstawa zgrubiała). Włóknisty, u starszych okazów twardy. Białawy do słabożółtawego (jasnobrązowy). Pokryty licznymi ciemnobrązowymi lub czarnymi łuseczkamiustawionymi w podłużne prążki. U egzemplarzy rosnących na torfowiskach łuseczkimogą być bezbarwne. U podstawy biała grzybnia.

Miąższ biały lub białoszary. Nie zmieniający barwy po przekrojeniu;początkowo twardy, wkrótce w kapeluszu miękki. W trzonie z wiekiem silnie włóknisty,przypominający konsystencją drewno. W czasie wilgotnej pogody wodnisty. Zapach słaby,przyjemny lub bez zapachu. Smak słaby, łagodny, przyjemny.

Występowanie Bardzo pospolity. Na ziemi, zawszepod brzozami (pospolitą i omszoną). W lasach, zagajnikach, zaroślach, młodnikachsosnowych z domieszką brzozy. Niekiedy w parkach. Pojedynczo lub w grupach. Od czerwca dopaździernika.

Wartość Jadalny. Smaczny. Trzony nie nadająsię do spożycia. Przy przetwarzaniu miąższ przybiera czarną barwę.


Podgrzybek brunatny  (Xerocomus badius)  Galeriazdjęć

oczy.gif (1473 bytes)


Kapelusz (3)5 - 10(15) cm. Młody zazwyczaj ciemnobrązowy do prawie czarnego,półkulisty. Z wiekiem jaśniejszy, kasztanowobrązowy, płowobrązowy, wypukły.Później spłaszczony i wreszcie rozpostarty. Suchy matowy, zamszowo-aksamitny. Wilgotnynieco śluzowaty, wtedy może mieć czerwonawy odcień.

Pory najpierw bladożółte. Potem zielonożółte do brudnooliwkowozielonawych. Poprzyciśnięciu lekko niebieszczeją. Początkowo pory bardzo drobne, potem niecowiększe, graniaste.

Rurki tej samej barwy. Długości 10 - 15 mm. Przyrośnięte do trzonu i niecozbiegające. Po uszkodzeniu sinieją.

Trzon 3-9(12) x 1-3(5) cm. Zasadniczy kolor jasnożółty. Na jego tleciemniejsze, ochrowo-brązowawe, podłużne włókienka. Nigdy siatecznka. Kształtzróżnicowany: cylindrycznym, maczugowaty, czasem zgrubiały jak u borowika. Częstowygięty i podstawa bywa zwężona (zaostrzona). Pełny.

Miąższ białawy, miejscami żółtawy, u starszych egzemplarzy ciemniejszy. Poprzecięciu lekko niebieszczeje i powoli ponownie blednie. W młodości zwarty, potemmiękki. Zapach przyjemny, określany jako słabo owocowy. Smak łagodny, przyjemny.

Występowanie Jeden z najpospoltszych w Polsce.Spotykany na nizinach i w górach za wyjątkiem wysokich położeń. W lasach iglastych iliściastych. Pod sosnami, bukami, dębami i świerkami. Głównie w borach sosnowych napiaszczystym, kwaśnym podłożu. Często w mchu, niekiedy na silnie zbutwiałychpniakach. Owocniki od czerwca (lipca) do listopada. Zasadniczy wysyp w końcu września.Często spotyka się owocniki gromadnie.

Spożywanie Jadalny. Bardzo smaczny. Zbliżony smakiemi zapachem do borowika szlachetnego. W stanie surowym trujący.

Uwagi Z uwagi na barwnik skórki(norbadion), który wiąże chemicznie cez, ma go wyższą zawartość niż inne gatunki.Także promieniotwórczego izotopu. Tym nie mniej biorąc pod uwagę ilość zjadanychgrzybów w ciągu roku, większą dawkę substancji promieniotwórczych spożywa się ztakimi np. ziemniakami.

 


Czubajka kania (Macrolepiota procera)   Galeria zdjęć

oczy.gif (1473 bytes)


 Kapelusz 10 - 25(30) cm średnicy.Jasnobrązowy. U bardzo młodych okazów kulisty lub jajowaty, na długim trzonie,niepopękany i barwy czerwonawobrązowej; potem wypukły, następnie płasko,parasolowato, rozpostarty z garbkiem na szczycie. Od brzegu skórka popękany na duźe,grube włóknisto-wełnisto-strzępiaste, jasnobrązowoe łuski. Środek gładki,ciemniejszy ku brzegom jaśniejszy białobrązowawy lub płowy. Powierzchnia sucha.

Blaszki Białe(białawe). Miękkie i kruche. Szerokie (1-2 cm) i gęste; nieregularne. Wybrzuszone.Wolne, wyrażnie oddzielone od trzonu. Ostrze u starych okazów może być zbrązowiałe.

Trzon(10)15 - 30(40) x 1-2(4) cm. Białawy. Drobne brązowawe łuseczki lub zygzakowaty wzór zporozrywanej skórki na jaśniejszym tle, młody jednolicie brunatny. Cylindryczny, bardzodługi, smukły. Pusty w środku. Podstawa bulwiasta (do 4 cm średnicy) obrośniętabiałą grzybnią. Pierścień wyraźny, podwójny, grubobłoniasty (mocny), u górybiałokosmkowy, u dołu brązowawy. Przesuwalny.

MiąższBiały delikatny, w kapeluszu u dojrzałych okazów watowaty. W trzonie zdrewniały,włóknisty, łykowaty. Niezmienny. Smak łagodny, orzechowy. Charakterystyczny intensywnysłodkawo-przyjemny zapach.

Występowanie Pospolity. Od (czerwca) lipca dolistopada. Głównie w świetlistych lasach liściastych pod bukami, rzadziej w iglastych.Na skraju lasu, na łąkach. Lubi miejsca trawiaste, ciepłe, gleby wapienne i lekkie.Owocniki w małych grupach lub pojedynczo.

Spożywanie Jadalny. Bardzo smaczny. Jada siętylko kapelusze. Najlepiej panierować. Ma delikatny, specyficzny smak i słodkawyprzyjemny zapach.

 


Opieńka miodowa    (Armillariella mellea)  Galeriazdjęć

do góry


3 - 10 cm średnicy.Młody półkulisty, potem wypukły, do całkiem płaskiego, często z tępym garbkiem.Barwa cielisto-, miodowo- lub czerwonobrązowa, rzadziej oliwkowobrązowa. Pokrytyciemnymi łuseczkami, dającymi się zetrzeć. Starszy na brzegu prążkowany. Łuski zwiekiem zanikają

Młode - kremowe,szybko plamiste i brązowawe (cieliste lub białawe do blado-czerwono-brązowych lubbrązowawych). Gęste, prosto przyrośnięte i ząbkiem zbiegające na trzon.

 Do 15 cmwysokości. Gładki, z wąskim skórkowatym, na ogół wyraźnym, wzniesionympierścieniem, białawym lub nieco brązowawym a od dołu brązowo-łuseczkowatym.Pierścień jest pozostałością skórki okrywającej blaszki. Wysmukły, cylindryczny, wpodstawie niekiedy rozszerzony. Barwa cielistobrązowawa, u dołu przeważnie zółtawa.Opieńka wytwarza charakterystyczne grube, mocne brązowo-czarne sznury grzybni(ryzomorfy) rozwijające się pod korą; gdy kora odpadnie, są one dobrze widoczne.

 Brązowawy,białawy, elastyczny, niezmienny. Bez zapachu[3]; o silnym zapachu[2]; zapach niewyraźnylub przypominający woń sera[4]; zapach specyficzny ale raczej "grzybowy"podczas gotowania specyficzny, silny, drażniący ale odbierany przeze mnie jako przyjemny[i.w.]. Smak łagodny po chwili nieco gorzki i cierpki. kto pożuje przez jakiś czaskawałek surowej opieńki, a następnie go wypluje, odczuwa po krótkim czasie osobliwy,mydlany, drapiący smak - bardzo nieprzyjemny - jest to charakterystyczna cecha opieńkimiodowej i gatunków pokrewnych.

Pospolity. Rośnie wgęstych kępkach na drzewach liściastych i iglastych, na drewnie i na żywych drzewach.Egzemplarze wyrastające z ziemi w rzeczywistości wyrastają z przysypanego drewna lubkorzeni. Jest saprofitem lub pasożytem. Owocniki od (lipca) października do (listopada)grudnia. Wg moich obserwacji wysyp zaczyna się w drugiej połowie października i trwa2-3 tygodnie. Przed wysypem nie spotkałem owocników. Jest to grzyb bardzo wydajny wzbieraniu z powodu dość znacznego rozmiaru, występowania w licznych kępkach imasowości w pojawie.

Jest to gatunek lekkotrujący w stanie surowym. Należy jeść jedynie młode egzemplarze, kapelusze zewentualnie górnym odcinkiem trzonu. Trzon jest bowiem łykowaty. Opieńki przyrządzasię w następujący sposób. Obgotować przez 5 minut. Wodę odlać. Gotować przez ok.20-30 minut. Nie używać wywaru do sporządzania potraw. U niektórych osób mogąwystępować "zatrucia alergiczne". W przypadku zauważenia niepokojącychobjawów po spożyciu tego grzyba należy natychmiast zaniechać jedzenia tegogrzyba.Zaleca spożywanie jedynie owocników rosnących na drewnie drzew iglastychponieważ okazy rosnące na drewnie drzew liściastych (często z zielonkawymi odcieniamikapelusza) powodują schorzenia żołądkowo jelitowe.
  Najczęściej marynowana, można w zalewie słodko-kwaśnej, chwali się to,że są chrupiące w marynacie w przeciwieństwie do podgrzybków, czy maślaków któresą "ślimakowate".


Goździeniec żółty (Clavaria flova)  Galeria zdjęć

oczy.gif (1473 bytes)


Owocniki żółtawobiałe , niekiedy dośćduże, wysokości około 5-12 cm. Mają charakterystyczny kształt rozgałęzionegokrzaczka, podobnego do korali. Łatwe do rozpoznania . Końce rozgałęzień dzielą siędwuczłonowo.

Występowanie przeważnie w wilgotnych i ciemnychlasach liściastych, rzadziej w iglastych, najczęściej pod bukami i brzozami. Owocuje odlipca mniej więcej do połowy października. W Polsce jest to gatunek średnio pospolity,przy tym rosnący zawsze albo pojedyńco, albo po parę owocników w jednym miejscu. Wokolicach Spytkowic występuje nielicznie od sierpnia do października.

Spożywanie Młode owocniki tego grzyba w niektutychkrajach traktowane są jako jadalne. Starsze, dobrze wyrosnięte są  trujące,wywołują bóle brzucha, biegunkę i silne osłabienie. Wobec powyższych własnościgrzyb ten nie jest zalecany do zbioru. Lepiej zostawić go w spokoju aby był ozdobą lasubo jest bardzo ładny.


Koźlarz czerwony (Leccinum aurantiacum)  Galeria zdjęć

do góry


Kapelusz od 5 do 20 cm, czasami nawet więcej. Na grubym, mięsistym trzonie, nierazbardzo wydłużonym, osadzony jest gruby, mięsisty kapelusz. Barwa górnej powierzchnikapelusza brązowoceglasta, dolnej szara. Trzon biały, lecz cały pokryty plamkamiciemniejszych kosmyków. Miąższ na przekroju najpierw różowy, potem brudnolila,wreszcie czerniejący.

Występowanie na polanach leśnych, porębach, wzagajnikach, na brzegach lasu, przy tym najczęściej pod topolami (osikami)  zktórymi współżyje. Owocuje mniej więcej od lipca do października.
Gatunek w Polsce dość pospolity jest często mylony z podobnym koźlarzempomarańczowożółtym który w przeciwieństwie do koźlarza czerwonego występuje podbrzozami a nie osikami.

Grzyb ten ma średnią wartość smakową i odżywczą, pomimo toczęsto jest zbierany i chętnie używany do przyżądzania potraw, gdyż owocniki maduże, w małym stopniu ulegające zaczernieniu.  Najlepiej nadaje się domarynowania.


Mleczaj rydz  (Lactarius deliciosus)  Galeria zdjęć

do góry


Kapelusz około 4-10 cm, trzonu około 3-6 cm. Owocniki średniej wielkości, barwypomarańczowej, z ciemniejszymi smugami na górnej powierzchni kapelusza (w miejscachzgniecenia występuja brudnozielone plamy) Kapelusz z podwiniętym brzegiem osadzony nadość niskim trzonie. Z miejsc uszkodzonych grzyba spływa obficie mleczko barwypomarańczowej.

Występowanie występuje najcześciej w młodychświerczynach, rzadziej pod sosnami lub lasach mieszanych .Owocuje od lipca, czasemtrochę wcześniej, mniej więcej do końca października.

Grzyb powszechnie znany i uważąny za jeden z najsmaczniejszychzwłaszcza duszony na maśle, po za tym chętnie marynowanym, solonym lub konserwowanym.Do suszenia się nie nadaje. Ujemną cechą tego grzyba jest to że czesto ulegazaczewieniu i ulega w transporcie uszkodzeniom (bardzo wrażliwy).

Ze wzlędu na swoje pozytywne cechy grzyb ten jest coraz bardziej rzadki- bo skrzętnie wyszukiwany. Najmniej ulega zaczenieniu w październiku .


Podgrzybek zajączek (Xerocomus sunbtomentosus) Galeriazdjęć

do góry


Kapelusz o średnicy 3-10 cm, oliwkowy lub zgniłobrązowy, zamszowaty. Dolna powierzchniacytrynowożółta, z wiekiem zielonawa, przy zgniataniu błękitnieje.Owocniki średniejwielkości mają postać poduszkiwatego miękkiego półkolistego kapelusza. Trzonwalcowaty, prosty lub nieco zgięty, dość cienki, wysokości około 5-10 cm,żółtoochrowy, czasem w środku czerwonawy. Miąż źółtowobisły. Zapach przyjemny,smak łagodny. Jest to dość smaczny. Do suszenia z powodu miekkości kapeluszy małosię nadaje. Gatunek ten najczęściej używany jest jako domieszanka do potraw z innymigrzybami.

Występowanie w lasach iglastych lub liściastych,wszędzie dość pospolicie jakkolwiek przeważnie pojedyńczo lub tylko po parę sztuk.Owocuje   od lipca do października włącznie.

Do podgrzybka zajączka podobny jest trochę podgrzybek złotawy, którego trzon wgórnej części jest zawsze czerwony, lecz w lasach okolic Spytkowic nie występuje.


Goryczak żółciowy (Tylopilus felleus) Galeria zdjęć

do góry


Kapelusz o średnicy 6-10 cm trzonu 6-14 cm Owocniki średniej wielkości mają kształtpodobny do owocników prawdziwka. Dość gruby poduszkowaty kapelusz osadzony jest nadość wysmukłym pełnym trzonie, pokrytym delikatną sieteczką żyłek Wierzchkapelusza ma barwę żółtawobrązową, spód natomiast, zbudowany jest z warstwy rurek,w dojrzałych owocnikach jest różowy (ważna cecha rozpoznawcza). Miąższ biały,jednak na przekroju barwi się lekko na kolor różowy.

Występowanie najczęściej w wilgotnych lasachsosnowych, przy tym owocuje zwykle pod sosnami, w czasie od połowy lipca do końcapaździernika.

Goryczak żółciowy jest niejadalny z tego względu, że ma bardzoprzykry, gorzki smak. Jeśli więc przez pomyłkę zostanie ugotowany razem z dobrymigrzybami, to może zepsuć smak całej potrawy. Pomimo przykrego smaku nie wykazujewłaściwości   trujących. Grzyb ten niejednokrotnie spowodował chwiloweszczęście u grzybiarza myślącego że oto znalazł prawdziwka. Dla wytrawnegogrzybiarza rozpoznanie tego gatunku nie powinno być problemem. Jeśli ktoś mawątpliwości czy to "fałszywy prawdziwek" niech ugryzie kawałek grzyba (jakpoczule gorycz - to bardzo mi przykro). Osobiście nie polecam zwłaszcza przy blaszkowychgrzybach metody kosztowania bo może się to skończyć w najlepszym wypadku roztrojemżołądka.


Tęgoskór pospolity (Scieroderma aurantium) Galeriazdjęć

do góry


Owocnik średnica wynosi przeciętnie 4-8 cm. Owocniki tęgoskóra sąkuliste, wyglądem swoim przypominają ziemniaki. Na zewnątrz okrywa je biaława skóra,z brązowym lub czerwonawym odcieniem, gruba, chropowata i nie zdzierająca się (stądnazwa tęgoskór); jest ona ważną cechą rozpoznawczą tego gatunku, odrużniającą good trufli prawdziwych, które poza tym wyrastają zawsze pod powierzchnią ziemi. Wnętrzemłodych owocników tęgoskóra szare, dojrzałych - niebieskoczarne, przypominająceroztarty mak.

Jest to grzyb trujący  i dlatego nie powinien być zbierany; w Polsce częstomylnie brany jest za prawdziwe trufle. Trujące są niewątpliwie stare, dojrzałeowocniki, na przekroju ciemne, zwłaszcza w stanie surowym, młode zaś i jeszczeniedojrzałe owocniki, na przekroju jasne,  nie wykazują  trującychwłaściwości. Lepiej jednak nie ryzykować i nie spożywać tych grzybów.Objawy zatrucia tęgoskórem, to mdłości, wymioty, zawroty głowy i spadek sił.


Lejkowiec dęty (Craterellus cornucapioides) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki   średniej wielkości mają wyraźny i bardzocharakterystyczny kształt lejka o cienkich, łamliwych ściankach. Wysokość owocnikówokoło 4-12 cm, szerokość w górnej części około 3-7 cm. Wewętrzna powierzchniaczarnobrązowa, zewnętrzna popielata z odcieniem niebieskawym, przy tym gładka lekkopofałdowana. Brzegi starego owocnika postrzępione i powiginane.

Występowanie zwykle w ciemnych i wilgotnych lasach liściastych,najczęściej i najobficiej pod bukami i dębami. Owocuje od sierpnia do końcapaździernika.

Jest to grzyb w Polsce mało znany i rzadko zbierany i spożywny. Za granicą czasemsuszony. Ze względu na dużą łamliwość owocników trudny do transportu. Jadalne sątylko młode owocniki, gdyż starsze są niesmaczne. Nie jest on atakowany przez owady,czyli nie ulega zaczerwieniu. Przyznam że pierwszy raz w życiu znalazłem ten gatunek wlesie koło Harkabuza.


Pieprznik jadalny- kurka (Cantharellus cibarius) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki - gatunekten ma charakterystyczną żółtą barwę, przy tym owocniki jego są średniejwielkości i wysokości ok 1-5 cm. W młodych egzemplarzach brzeg kapelusza podwinięty,starsze są lejkowate z postrzępionymi brzegami. Na dolnej powierzchni kapeluszaznajdują się fałdki zbiegające się w dół trzonu. Trzon zwykle lekko wygięty i kudołowi zwęrzający się.

Występowanie najczęściej w borach sosnowych i świerkowych gdyżprzeważnie współżyje z sosną i świerkami. Owocniki występują zwykle gromadnie pokilkanaście sztuk, w ciągu całego lata od połowy czerwca do końca października.

Pod względem znaczenia gospodarczego jest to jeden z najważniejszych w Polscegatunków. Bardzo często zwłaszcza na wsi, przyrządza się z niego potrawy; poza tymchętnie bywa solony i konserwowany. Do suszenia się mniej nadaje. Wysoka wartość tegogrzyba tłumaczy się tym że rośnie wszędzie obficie, prawie zupełnie nie ulegazaczerwieniu i bardzo łatwo znosi daleki transport. Wskutek tego należy do grzybównajczęściej spotykanych w obrocie handlowym w kraju; w dużych ilościach jest równieżeksportowany w stanie świeżym lub po zasoleniu w beczkach.

W okolicach Spytkowic kurki występują nielicznie. Podobny gatunek, mający owocnikinieco mniejsze i ciemniej na kolor pomarańczowy zabarwione, nazywa się pospoliciefałszywą kurką (Hygrophoropsis aurantiaca). Jest to grzyb niesmaczny i niejadalny;dawniej traktowany był jako trujący.


Maślak pstry (Suillusvariegatus) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki kapelusz wypukły, półkolisty, z wiekiem trochęspłaszczony, średnicy około 5-12 cm, barwy żółtobrązowej, pokryty ciemniejszyminieco kosmkami. Rurki przyrośnięte do trzonu; są barwy oliwkowej, o bardzo drobnychporach. Trzon wysokości około 3-8 cm, cylindryczny, prosty, pełny, włóknisty, trochęjaśniejszy od kapelusza. Miąższ żółtawy, po przekrojeniu lekko błękitniejący.Zapach swoisty, niezbyt ostry; smak przyjemny.

Występowanie najczęściej w wilgotnych borach sosnowych, rzadziej winnych  lasach iglastych, zwykle wśród mchów miejscami w dość dużychilościach. Owocuje od lipca do października, najobficiej jednak tylko w niektórychbardziej wilgotnych lasach. ( lasach Spytkowic są takie miejsca).

Grzyb niezbyt smaczny. Dość łatwo ulega zaczerwieniu. Do suszenia mniej się nadajeod innych gatunków. Podczas gotowania barwi się na szaro. Do marynowania najlepiejzbierać tylko małe owocniki.


Maślak żółty (Suillus Grevillei) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki dość duże, mają one kapelusz o średnicy około 5-12 cm itrzon wysokości 5-10 cm. Barwa górnej powierzchni  kapelusza, pokrytej zwyklelepkim śluzem złocisto-żółta; barwa dolnej powierzchni kapelusza oliwkowo-żółta; wmiejscach zgniecionych występują  czerwonobrunatne plamy. Trzon żółty wróżnych odcieniach, z białym pierścieniem, który jest ważną cechą rozpoznawczątego gatunku.Miąższ jaskrawożółty, na przekroju powoli ciemniejący, o przyjemnymzapachu. Skórka na kapeluszu łatwo się  oddziela od miąższu.

Występowanie w lasach iglastych lub mieszanych, zawsze podmodrzewiami, gdyż współżyje z tym gatunkiem drzewa, wytwarzając na korzeniach tzw.mikorozę. Owocniki pojawiają się w okresie od czerwca do października.

Jest to grzyb bardzo smaczny i przez znawców wysoko ceniony. Do przerobu jestniechętnie używany, przede wszystkim z powodu lepkości owocników. (w okolicachSpytkowic w czasie wysypu jest to jeden z najliczniejszych grzybów)


Purchawka chropowata (Lycopetdon perlatumi) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki mają kształt kulistej główki zwężającej się stopniowow krótki i gruby trzon; mają wygląd dość zmienny, wskutek czego wyróżnia się kilkaform. Wysokość owocników wynosi przeciętnie od 5 do 8 cm, szerokość w górze od 3 do5 cm. Barwa owocnika biała, po dojrzeniu szaroczarna; miąższ widoczny na przekroju,początkowo równierz biały, a po dojrzeniu oliwkowoczarny. Górna powierzchnia główkigęsto pokryta charakterystycznymi dla tego gatunku, kolczastymi brodaweczkami. W Polscejest około 30 gatunków purchawek. Młode owocniki purchawki chropowatej są jadalne, aledo tylko dopuki ich miąższ jest na przekroju zupełnie biały. Stare, sczerniałe nienadają się do jedzenia. Przyznam że tylko raz próbowałem potrawy z tych grzybów -nie polecam...

Występowanie przeważnie poza lasem: na pastwiskach, łąkach, przydrogach, na brzegach lasu lub w lukach bardziej prześwietlonych lasów. Owocuje bardzodługo niemal przez całe lato od czerwca do końca października.


Maślak ziarnisty (Suillus granulatus) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki średniej wielkości, dość foremnie zbudowane: trzonkrótki, z szerokim, okrągłym kapeluszem. Wymiary kapelusza od 5 do 10 cm wysokośćtrzonu od 4 do 8 cm. Barwa górnej powierzchni kapelusza żółtobrunatna, dolnej -żółtawa. Na trzonie brak pierścienia, czym różni się od bardzo podobnego maślakazwyczajnego. W górnej części trzonu drobne, ciemniejsze z wiekiem brodaweczki. Rurkiprzyrośnięte do trzonu. Podczas wilgotnej pogody kapelusz pokrywa się lepkim śluzem,podczas pogody suchej staje się gładki i błyszczący.

Występowanie najczęściej w młodych drzewostanach sosnowych, napolanach lub przy drogach leśnych, pod sosną zwyczajną, z którą współżyje. Owocujemnien więcej od czerwca do połowy października. W Polsce jest gatunkiem pospolitym,jakkolwiek w większych ilościach nie występuje. (podobnie jak lasach okolic Spytkowic)

Grzyb ten jest chętnie zbierany i spożywany. Do przerobu, a zwłaszcza do suszeniasię nie nadaje. W dość dużym stopniu ulega zaczerwieniu - jest trudny do transportu.


Kolczak obłączasty (Hydnum repandum) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki średniej wielkości mają dość szeroki i niekształtnykapelusz, osadzony na nieskim trzonku. Średnica kapelusza wynosi ok 5-10 cm, wysokośćtrzonu 3-5 cm. Barwa górnej powierzchni kapelusza żółtawa z czerwonym odcieniem, spódjaśniejszy, gęsto pokryty kolczastymi, łatwo łamiącymi się wyrostkami, na którychwytwarzają się zarodniki. Zapach i smak świeżych owocników są przyjemne, stareegzemplarze stają się gorzkie i dlatego do jedzenia nie nadają się.

Występowanie zarówno w lasach liściastych, jak i iglastych. Owocujeod lipca do końca  października.W Polsce jest dość pospolity, ale nigdy niewystępujący w dużych ilościach.

Jest to grzyb smaczny, bardzo słabo ulegający zaczerwieniu. Nadaje się również dosuszenia.Grzyb ten rzadko zbierany w większych ilościach, z tego powodu zwykle używanyjest tylko jako domieszka do grzybów.


Czernidłak pospolity (Coprinus atramentarius) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki występują grupami po kilka, kilkanaście lub nawetkilkadziesiąt sztuk. Owocnik jest średniej wielkości, przy tym w młodym wieku makształt jajowaty i barwę szarobiałą. Przeciętne wymiary: średnica kapelusza 3-6 cm.wysokość trzonu 6-12 cm. Starsze owocniki mają kapelusz kształtu dzwonkowatego, zposzarpanymi brzegami, na jego czubku występują delikatne, trachę ciemniejsze,brązowawe kosmyki.Owocniki te stopniowo ciemnieją: najpierw stają się szarobrązowe,potem rozpływają się w czarną masę. Trzon biały z obrączkowatym nabrzmieniem udołu, wewnątrz pusty. Blaszki najpierw białe, potem szarobrązowe, wreszcie czarne.Miąższ pod blaszkami bardzo cienki.

Występowanie najczęściej na żyznych gruntach poza lasem, a więckoło gnojówek, inspektów, nasypów kompostowych , trawnikach, pastwiskach, na brzegachlasu. Owocuje przez długi okres od czerwca do października.

Czernidlak pospolity w Polsce traktowany jest wszędzie jako grzyb niejadalny.


Mleczaj chrząstka (Lactarius velleres) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki najczęściej bardzo duże masywne. Kapelusze średnicy 8-30cm. barwy białej lub białawej płaski w starszych egzemplarzach lejkowaty. Powierzchniakapelusza sucha, matowa, zakmszowa. Owocniki wyrastają spod ziemi i najczęściejzabrudzone są ściółką i ziemią.  Blaszki białe, z czasem stają sięochrawożółtawe później brudnobrązowe. Trzon krótki krępy 2 do 6 cm. Po uszkodzeniuowocnika następuje wyciek białego mleczka ( w smaku gorzkie).

Występuje dość pospolicie.Owocniki wyrastają  od sierpnia dolistopada w różnych lasach ale głównie w lasach liścistych, pod bukami i dębami.

Niejadalny z powodu gorzkiego smaku. W okolicach Spytkowic występuje bardzo licznie.


Pieprznik trąbkowy (cantharellus tubaeformis) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki kapelusz 2 - 5 cm średnicy. Żółtobrązowy(brunatnożółty) do szarobrązowego (czarnoszarego), oliwkowo-szaro-brązowawy,rdzawoszary. Wypukły, wgłębiony, potem często lejkowaty, następnie trąbkowaty.Cienkomięsisty. Pokryty drobnymi przylegającymi łuseczkami lub gładki. Umłodych brzeg podgięty i równy, u starych wygięty do góry, silnie pofałdowany . Podspodem kapelusza znajdują się listewki w kolorze szarożółtym: szarobrązowawym.  Trzon średnicy 2 - 7 x 0.5 - 1 cm. Szarożółty(żółtawobrunatny) w młodych owocnikach żółty. Ku podstawie żółtawy.Trzon rurkowy- wewnątrz pusty.

Występowanie w cienistych lasach iglastych. Głównie pod świerkami,rzadziej pod sosnami. W wilgotnych częściach lasu  najczęściej na mchu i narozkładającym się drewnie. Często  przy pniakach.. Dość pospolity, zwłaszczana nizinach.W okolich Spytkowic występuje nielicznie. Występuje od czerwca dppaździernika.

Jest to grzyb jadalny podobno smaczny (nie kosztowałem).Jest grzybem mało znanym irzadko zbieranym..


Pierścieniakgrynszpanowy (stropharia aeruginosa) Galeriazdjęć

do góry


Kapelusz średnica 3-10 cm barwy intensywnie niebieskawozielonkawej.Bardzo ładnie wyglądający - według mnie ozdoba lasu (bardzo smerfowy :)). Młodyegzemplarz dzwonkowaty, potem wypukły wkońcu płaski z niewielkim garbkiem. Powierzchniaśluzowata, sucha silnie lśniąca, gładka. U młodych owocników białawe resztkiosłony pod spodem.

Blaszki białawe, potem szarofioletowe przy trzonie zaokrąglone dosłabo zbiegających.śluzowata.

Trzon barwy kapelusza 5-10x0,5-1cm. W górnej częścibłoniasty pierścień. Poniżej pierścienia powierzchnia pokryta jest  białymi łuseczkami, po ich opadnięciu jest jedynie oprószona. Miaższ białawymiękki. Smak łagodny - zapach przypominający rzodkiewkę.

Owocuje  od sierpnia do listopada pojedynczo lub częściej w grupach w różnegotypu lasach i na brzegach łąk. Na ziemi lub na spróchniałych szczątkach drewna. Wokolicach Spytkowic rzadki spotkałem go tylko raz na skraju lasu. Co do tego czy jestjadalny czy nie zdania są podzielone. Według mnie jest ładny i powinien zostać tamgdzie rośnie :), Ja na pewno go nie jadłbym.


Próchnilec gałęzisty(xylaria hypoxylon) Galeria zdjęć

do góry


Owocnik 3-5 cm. wysokości. Szerokość rozgałęzień 2-6 mm. Prostelub rogowato rozgałęzione. Dolna część trzonowata, cienka, często wygięta istopniowo zwężająca się; czarno filcowata. Górna część zwykle rogowato podzielona,szara do białawej. Powierzchnia górnej części nieco guzowata - są to perytecja wktórych znajdują się worki z zarodnikami. Miąższ korkowaty- i elastyczny. Oczywiściejest niejadalny.
Występuje często przez cały rok na martwym drewnie drzew liściastychnajcześciej w miejscu ścięcia.


Muchomór sromotnikowy (Amanta phalloides) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki średniej wielkości, kształtu typowego dla wszystkichmuchomorów, o wymiarach kapelusza i trzonu około 7-12 cm. Kapelusz barwy zielonawej, wstarszych egzemplarzach zawsze pozbawiony białych strzępek; blaszki czysto białe itrzon białawy z odcieniem zielonawym. Na trzonie u góry duży, zwisający w dółpierścień, u dołu bulwiaste, kuliste nabrzmienie otoczone pochwą, czyli resztkamibłony, otaczającej młode owocniki.

Jest to grzyb śmirtelnie trując, najbardziej niebezpieczny, zaliczany do najbardziejtrujących roślin na świecie. Powoduje w Polsce większość wypadków zatrucia grzybamii wszystkie prawie wypadki śmiertelne. Objawy zatrucia tym grzybem występują po pewnymczasie od spożycia, co bardzo utrudnia ratunek. Objawy są następujące: nudności, bólgłowu i brzucha, wymioty, częste wypróżnienia; wreszcie następuje silny spadek sił inajczęściej śmierć :(. Szybki ratunek w pogotowiu lub szpitalu jest niezbedny. Jaosobiście znając i zbierajc grzyby od wielu lat nie zbieram tych podobnych do tegogatunku muchomora - myśle ze nie warto ryzykować życia i zdrowia dla chwilowejprzyjemności (tej która jest tylko raz...) Do muchomora sromotnikowego podobne są:pieczarki, żółte gąski. Pieczarki jak i "gąski" można kupić w sklepiedlatego omijajmy ten gatunek szerokim kręgiem.

Występuje w lasach liściastych, najczęściej w dąbrowach lubbrzezinach, czasem nawet w starych parkach pod drzewami liściastymi. Owocuje od lipca dopołowy połowy października. W okolich Spytkowic gatunek ten występuje nielicnie - no ibardzo dobrze !!!.


Muchomór plamisty (Amanta pantherna) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki średniej wielkości mają dość szeroki kapelusz osadzonyna wysmukłym trzonie .Średnica kapelusza i wysokość trzonu około 5-12 cm. Barwagórnej powierzchni kapelusza dość  zmienna, szarobrązowej do brunatnej lubbrązowej z odcieniem oliwkowym; podczas suszy ta staje się jasna, wyblakła. Nakapeluszu widoczne są biełe, ułożone koncentrycznie strzępki, resztki osłonyotaczającej całe młodode owocniki. Blaszki białe. Trzon najpierw pełny, z wiekiem wśrodku pustawy, u  góry ma pierścień, u dołu - kuliste nabrzmienie (cechacharakterystyczna dla wszystkich muchomorów).

Jest to grzyb silnie trujący, jednak łatwy do rozpoznania i mniej niebezpieczny odmuchomora sromotnikowego. Jako objawy zatrucia występują: nudności, wymioty,rozwolnienie, a nieco później halacynacje, zaburzenia wzrokowe i utrata przytomności.

Występuje najczęściej w suchych borach sosnowych, przeważnie przydrogach, na brzegach lasu lub jego prześwietleniech: można go znaleźć również  w lasach liściastych. Owocuje od połowy lipca do końca października.


Krowiak aksamitny (Coprinus atramentarius) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki duże; średnica kapelusza wynosi przeciętnie 6-15 cm,czasem nawet 20 cm; trzon w stosunku do kapelusza krótki, przeciętnie 3-6 cm wysokości.Barwa górnej powierzchni kapelusza brunatna. Blaszki barwy żółtawej, w odcieniu gliny,zbiegające w dół po trzonie; w miejscach zgniecionych występują na nich ciemne,brunatne plamy. Trzon filcowaty, aksamitny (stąd nazwa), barwy czarnobrunatnej,najczęściej boczny lub ekscentryczny.

Jest to grzyb niejadalny z powodu stęchłego zapachu i przykrego, gorzkawego posmaku,jaki pozostaje w ustach po spożyciu.

Występuje najczęściej w lasach iglastych lub mieszanych. Grzybnadrzewny. Rozwija się i owocuje na starych pniekach , najczęściej sosnowych rzadziejna wystających z ziemi martwych korzeniach drzew lub na bogatej w próchnice, wilgotnejziemi. Owocniki pojawiają się w okresie od sierpnia do końca października. W okolicachSpytkowic występuje rzadko.


Lakówka ametystowa (Laccaria amethystea) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki średnicy 2-6 cm. Barwy fioletowej. Przy wyschnięciublednie. U młodych egzemplarzy kolor żywofioletowy, a starsze owocniki płowieją,bledną do koloru białoszarego. Brzeg u bardzo młodych owocników podwinięty, poduże;średnica kapelusza wynosi przeciętnie 6-15 cm, czasem nawet 20 cm; trzon w stosunku dokapelusza krótki, potem kapelusz wypukły do rozpostartego a nawet nieco lejkowatego; ustarszych egzemplarzy brzeg kapelusza pofałdowany. Cienkomięsisty. Powierzchnia matowa,u starszych egzemplarzy mogą występować drobne łuski.

Blaszki fioletowe. Prosto przyrośnięte. Trzon barwy kapelusza . Cienk długi5-10x0,3-0,5 cm. u starszych egzemplarzy może być pusty. Miąższ fioletowy barwykapelusza i nieco jaśniejszy.Łykowaty, bez wyraźnego zapachu i smaku.

Występuje najczęściej w lasach liściastych, zwłaszcza pod bukami,rośnie też w lasach iglastych, parkach i ogrodach. Na ziemi i spróchniałym drewnie.Rośnie najczęściej w miejscach wilgotnych. Owocniki wyrastają od czerwca do listopada.W okolicach Spytkowic grzyb ten występuje raczej później w wrześniu, październiku.Jest to grzyb jadalny ale nie polecam tych smerfowych grzybów.


Rycerzyk czerwonozłoty (Tricholomopsis rutilans) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki są duże i wyrastają zawsze grupami po 3-8 sztuk na jednympniaku. Przeciętne wymiary pojedyńczego owocnika: średnica kapelusza 5-10cm, wysokośćtrzonu 5-10cm .Górna powierzchnia kapelusza czerwonożółta; na żółtym tlewystępują delikatne czerwone kosmki, najobficiej w środku kapelusza. Blaszki dośćgęsto stojące, cienkie, złocistożółte, przy trzonie lekko zaokrąglone. Trzonczerwonożółty jak kapelusz, w samej górze żołty, najpierw pełny, z wiekiemwewnątrz pustawy. Miąższ delikatny, żółty.

Występuje najczęściej w borach sosnowych, na martwych pniakach pościętych sosnach; rzadziej występuje na martwym drewnie innych gatunkach iglastych, aczasem nawet liściastych. Owocniki wyrastają w okresie od lipca do końca października.

Rycerzyk czerwonozłoty w Polsce wszędzie traktowany jest jako gatunek niejadalny. Zagranicą zdania są podzielone: jedni twiercdzą, że jest to grzyb podejrzewany owłaściwości trujące; inni że jest tylko niejadalny ze względu na przykry smak,zwłaszcza starszych egzemplarzy; jeszcze inni traktują go jako gatunek jadalny małejwartości. W lasach okolic Spytkowic występuje rzadko i z uwagi na ładny wygląd niesobie rośnie w spokoju. :)


Mleczaj wełnianka (Lactarius torminosus) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki ma średniej wielkości, dość niskie, z szerokimkapeluszem, którego brzegi zwłaszcza u młodych okazów, są silnie podwinięte.Średnica kapelusza wynosi przeciętnie około 5-10 cm, wysokość trzonu około 3-6 cm,Górna powierzchnia kapelusza jest blado ceglasta, z nieco ciemniejszymi smugami,biegnącymi koncentrycznie dookoła kapelusza (jak u rydza jadalnego). Blaszki zbiegająsię nieco w dół białego czasem w starszych egzemplarzach pustego trzonu. Brzegikapelusza pokryte są puszystymi. białymi kosmkami grzybni, czym różni się od dośćpodobnych rydzów. Prócz tego różni się również białą barwą i piekącym smakiemmleczka (u rydza mleczaja pomarańczowe w smaku mleczko nie piecze).

Występuje najczęściej w zaroślach brzozy, z którą grzyb tenwspółżyje, a także na łąkach śródleśnych z rosnącą tam brzozą. Owocuje odsierpnia do końca października. W okolicach Spytkowic występuje rzadko- spotkałem gotylko raz.

Mleczaj wełnienka jest jako niejadalny z powodu silnie piekącego mleczka.


Łuskwiak złotawy (Pholiota aurievella) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki średnicy 5-16 cm. Kształtu półkolistego potemwypukłego.Barwy złotożółtej do rdzawożółtej. Powierzchnia silnie lepka, w czasiesuszy sucha. Pokryta przylegającymi trójkatnymi dużymi i dość rzadkimi kasmykami obarwie ciemniejszej niż kapelusz. Łuski mogą być zmyte przez deszcz. U młodychowocników brzeg kapelusza podwinięty z resztkami żółtawej osłony .Blaszkipoczątkowo jasne, potem oliwko do rdzawobrunatnych. Szerokie, dość gęste.

Trzon barwy kapelusza lub jaśniejszy. 5-10 x 0,8-1,5 cm. Pełny, włóknisty, wygiety.Z niewyraźnym pierścieniem z wełniastych brunatnych nitek. Miąższ niezmiennyżółtawy w trzonie ciemniejszy. Twardy, włóknisty. Smak łagodny.

Występuje najczęściej w kępach, rzadziej pojedyńczo. Na wiosnę ijesienią na kłodach i pniakach żywych drzew liściastych (buki, wierzby), często wmiejscach zranień. W Spytkowicach występuje rzadko najczęściej w październiku,listopadzie.Jadalny ale o wątpliwej wartości.


Muchomór mglejarka (Amonita vaginata) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki średniej wielkości mają kształt parasowaty: nawysmukłym, cienkim trzonie umocowany jest szeroki płaski kapelusz, z garbkiem w środku.Przeciętne wymiary: średnica kapelusza i wysokość trzonu 5-10 cm. Barwa kapelusza jestbardzo zmienna : brązowa, szara, żółtawa, lub niemal biała. Brzegi kapeluszawyraźnie prążkowane. Trzon i blaszki białe; u podstawy trzonu występuje wyraźnapochwa, powstająca z resztek błony otaczającej dokoła  młode owocniki. Starsze owocniki są bardzo łamliwe; trzony ich stają się wewnątrz pustawe, najeży jeodrzucić przed gotowaniem jeśli wpadnie nam do głowy taki pomysł. Grzyb ten podwzględem smakowym i odżywczym ma wartość średnią i wątpliwą. Ja nie polecamzbierania tego grzyba dlatego że łatwo można zamiat tego grzyba zjeść muchomorkaprawdziwego i może to być ostatni posiłek.(:

Występuje w lasach iglastych lub iglastych, jak równierz w starychparkach, pod drzewami różnych gatunków. Występuje od lipca do połowy października.Gatunek ten występuje nielicznie w okolicach Spytkowic.


Lisówka pomarańczowa (Hygrophoropsis aurantiaca) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki zmiennej barwy, pomarańczowożółty dopomarańczowego, różowopomarańczowego, także znacznie bledszy, powierzchnia gładka,sucha, filcowo-zamszowa, matowa; młody nieco wypukły, płaski, potem wklęsły ilejkowaty; 25-80 mm średnicy. Blaszki żywopomarańczowe, gęste, wąskie, widlastorozgałęzione. Trzon barwy pomarańczowożółty nieco bledszy od kapelusza.Miąższżółtawy, bladopomarańczowy, miękki, smak cierpki.

Występuje w lasach iglastych i mieszanych, pojedyńczolub w grupach. Występuje w tych samych miejscach co kurka i niestety bywa z nią mylony.Jest to grzyb nieszkodliwy lub słabo trujący. iglastych, jak równierz w starychparkach, pod drzewami różnych gatunków. Występuje najczęściej w wrześniu ,październiku. W okolicach Spytkowic występuje nielicznie.


Gołąbek śmierdzący (Russala foetens) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki pojawiają się zwykle po kilka sztuk w pobliżu siebie.Wysokość trzonu wraz z kapeluszem wynosi 7-12 cm, średnica kapelusza przeciętnie 7-10cm, czasem 15 cm. Barwa górnej powierzchni kapelusza żółtawo-brązowa lub brunatna,lśniąca; blaszki i trzon żółtawobiałe. Trzon u góry nieco zwężający się, zwiekiem staje się pusty. Cechy charakterystyczne tego gatunku to bardzo silny i przykryzapach , przypominający zapach zgniłych warzyw. Brzegi kapelusza starych owocnikówsą  prążkowane, łamliwe. Grzyb posiada kruchy miąższ. Wewnątrz owocnikówżerują liczne owady, zwabione zapachem.

Jest to grzyb niejadalny z powodu silnego i bardzo przykrego zapachu oraznieprzyjemnego, dość osrtego smaku.

Występuje w wilgotnych lasach liściastych lub iglastych,najczęściej pad bukami i brzazami. Owocuje w okresie od lipca do października. Grzybten występuje dość licznie w okolicach Spytkowic.


Maślanka wiązkowa (Hypholoma fasciculare) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki - kapelusz siarkowożółty z ciemniejszym pomarańczowym lubceglastym środkiem 2-10 cm średnicy. Początkowo kapelusz jest kulisty, następniepłaski. Powierzchnia kapelusza jest gładka, sucha, na brzegu młodych owocników mogąbyć widoczne żółtawe resztki osłony. Blaszki są koloru siarkowożółtego. Trzon0,5-1 cm. Skórka siarkowożółta, ku dołowi nieznacznie ciemniejsza. Miążsiarkowożółty - bardzo gorzki - radzę nie kosztować.

Występuje pospolicie w wiązkach na murszejących pniakach drzewliściastych, rzadziej iglastych. Występuje od maja do grudnia. Silnie trującyzawierajacy toksyny podobne do toksyn muchomora sromotnikowego, dlatego omijajmy tegogrzyba szerokim łukiem.


Krowiak podwinięty (Paxillus involutus) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki średniej wielkości; przeciętne wymiary; średnicakapelusza około 5-10 cm, wysokość około 3-10 cm, Okrągły, wklęsły kapelusz zpodwiniętymi brzegami osadodzony jest na dość krótkim cylindrycznym trzonku. Barwaowocników szarobrunatna, w miejscach zgniecenia lub skaleczenia występują ciemniejszeplamy. Pod spodem znajdują się blaszki zbiegające w dół trzonu. W młodych owocnikachsilnie podwinięte brzegi kapelusza pokryte są jasnymi, delikatnym kutnerkiem (ważnacecha rozpoznawcza). Młode owocniki krowiaka podwiniętego w wielu krajach (również iPolsce) traktowane są jako jadalne, używane do marynowania w occie i do solenie. Jednakw stanie surowym owocniki tego gatunku są silnie trujące. Dlatego zbiór krowiaka jestniewskazany i zaleciłbym zachowanie dużej otrożności.

Występuje w wilgotnych lasach liściastych lub iglastych, czasem wstarych parkach, najczęściej pod brzozami i olszami (stąd nazwa olszówka). Owocuje odlipca do listopada. Gatunek dość pospolity - w okolicach Spytkowic występuje licznie.


Maślak lepki  (Suillus aeruginascens) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki są całe szarobrązowe lub szarożółte. Rosną w tychsamych miejscach gdzie maślak żółty tj. pod modrzewiami. Maślak ten jest małopospolity i w okolicach Spytkowic występuje nielicznie. Jest grzybem smacznym, niemniejmniej wartościowym niż maślak  żółty. Ulega bardzo szybko zaczerwieniu. Jaosobiście zbieram tylko bardzo młode owocniki.

Długo nie byłem pewny jak nazywa się ten maślak w końcu znalazłem jego opis wjednym z atlasów grzybów. Ciekawe czy ktoś z mieszkańców Spytkowic zbiera ten gatunek?.


Gołąbek wymiotny (Russula emetica) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki średniej wielkości - kapelusz 5-10cm krwisto lubróżowoczerwonawy, błyszczący. Blaszki są biełe. Trzon, wielkości  5-8 x 1,5-2cm, biały, niezmienny. Gołąbek wymiotny, ze względu na ostry, piekący smak, jestniejadalny. Istnieje podejrzenie, że jest trujący i zawiera alkaloid muskarynę. Krwistelub różowoczerwone owocniki rosną na torfowiskach, glebach kwaśnych, w lasachsosnowych i świerkowych.


Dzieżka pomarańczowa (Aleuria aurantia) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki miseczkowate, szerokości 2-10 cm, w starszym wieku szerokorozportarte i podwinięte. Warstwa rodzajowa jest pomarończowa lub cynobronowoczerwona.

Występuje przeważnie na glebie piaszczystej, na wilgotnych łąkach,w ogrodach, sadach, i parkach, a także w prześwietlonych lasach, oraz na skrajach lasówi zarośli. Grzyba tego po raz pierwszy i jedyny spotkałem na jesieni 1999 roku w czasiejazdy rowerem górskim, na leśnej drodze.


Wodnica stożkowa (Hygrocybe conica) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki tworzy kapelusz średnicy 2-6 cm, głądki śliski ostrostożkowaty, pomarańczowy lub szkarłatnopomarańczowy. Blaszki są żółtawe. Trzonwielkości 4-10 x 0,4-0,9 cm jest kruchy, żółty, pomarańczowy u nasady częstoczerwieniejący. Cały owocnik pod wpływem uszkodzeń mechanicznych i z wiekiemczernieje. Miąższ jest żółty, później czerniejący. Smak i zapach nie wyróżniająsię.

Występuje najczęściej w miejscach porośniętych roślinnościątrawiastą. Jest ozdobą trawników. Grzyb lekko trujący.


Gołąbek grynszpanowy (Russula aeruginea) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki tworzy kapelusz średnicy 4-10 cm, koloru trawiastego luboliwkowozielonego. Blaszki są białawe, potem kremowe. Trzon, wielkości 5-8 x 0,2-2 cm,jest biały u nasady rudawy. Miąż jest biały. Kapelusz jest głądki, połyskujący.Smak lekko szczypiący.

Owocniki tworzy kapelusz średnicy najczęściej w lasachliściastych, szczegulnie pod brzozami, rzadko w lasach iglastych. Niedotatecznaznajomość tego gołąbka bywa przyczyną śmiertelnych zatruć, poniewarz grzyba tegomożna pomylić ze śmiertelnie trującym muchomorem sromotnikowym. Różnic między tymigatunkami jest wiele, najistotniejsze z nich to u gołąbków brak pierścienia,zgrubienia trzonu u nasady oraz pochwy. W trakcie zbiorów gołąbków należy od razu wmiejscu zbioru obejrzeć cały owocnik i dopiero potem go obcinać.


Twardzioszek przydrożny (Marasmius oredes) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki są niewielkie; dojrzały kapelusz o średnicy około 2-5 cmjest niemal zupełnie płaski i umocowany na cienkim i wysmukłym i twardym trzonku,wysokości około 4-7 cm. Barwa owocników bladobrązowa z lekkim czerwonawymodcienieniem. Podczas suszy owocniki tego grzyba więdną i stają się wyblakłe, podeszczach znów stają się jędrne. Na dolnej powierzchni kapelusza znajdują się rzadkoułożone, szerokie blaszki, barwy białawej lub bladokremowej.

Występowanie na pastwiskach, łąkach, placach tartacznych, brzegachlasów, najczęściej w pobliżu ścieżki lub drogi . Owocuje od wiosny do późnejjesieni . Jest to jeden z najsmaczniejszych i najpożywniejszych grzybów, mimo że maniewielkie wymiary. Nadaje się również do suszenia. Twardy i stwardniały trzoneknależy odrzucić. Ja osobiście nigdy nie zbierałem tego grzyba i nie znam nikogo torobi - a może szkoda ?


Gołąbek brudnożółty (Russula ochroleua) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki - kapelusz średnicy 4-10 cm, żółty, żółtoochrowy,suchy, po deszczu lepkawy. Blaszki są białe, potem bladokremowe . Trzon wielkości 3,5-7x 1-2,5 cm, jest biały, lekko żółtawy. Miąższ jest biały.

Występowanie najpopularniejszy z gołąbków naszydh lasów. Rośniew lecie i na jesieni, często całymi gromadami w lasach iglastych podgórza i gór. Jestcharakterystyczny dla naturalnych górskich lasów świerkowych. Jest gatunkiemniejadalnym. W okolicach Spytkowic występuje bardzo licznie.


Gołąbek kunowy (sinawy) (Russula ochroleua) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki - kapelusz średnicy 5-13 cm, ochrowy ochrowobrązowy.Blaszki są białawe, potem kremowe. Trzon, wielkości 3-10 x 1,5-3 cm, jest biały,niekiedy pokryty rudymi, ochrowymi plamami u podstawy. Miąższ jest biały, z czasemlekko brązowiejący. Grzyb ten należy do najsmaczniejszych grzybów, które możnaprzyrządzać w dowolny sposób. Surowe owocniki mają przyjemny, słodkawy, orzechowysmak.

Występowanie dość licznie przedewszystkim w górskich lasachiglastych, głównie pod świerkiem i jodłą , w lecie i jesieni . W okolicach Spytkowicwystępuje i jest chętnie zbierany przez okoliczną ludność. Ja przyznam że od tegosezonu i  ja sam bedę go zbierał.( tyle słyszałem o tym jaki jest smaczny).


Koźlarz pomarańczowożółty(Leccinum testaceoscabrum) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki - kapelusz pomarańczowożółty ma średnicę 4-15 cm,delikatnie omszały, wypukły, o brzegu często błoniasty, żółtopomarańczowym, lubpomarańczowobrązowym. Pory są w młodości bardzo małe, szarawe potem szarobrązowe.Trzon wielkości 5-10 x 2-5 cm, jest białawy, w całości pokryty łuseczkami barwy odbrunatnej do czarnej. Mięż jest biały na przekroju zabarwia się na różowoliliowo a unasady trzonu zawsze na niebieskozielono.

Występowanie : koźlarz pomarańczowożółty tworzy mikorozę zbrzozami, podobnie jak koźlarz babka. Oba gatunki rosną na  podobnych stanowiskach.Dawniej kaźlarz pomarańczowożółty i koźlarz czerwony nie były razróżniane, mimoże jeden rośnie pod brzozami, a drugi pod topolami. Oba gatunki różnią się teżzabarwieniem. Koźlarz pomarańczowy ma kapelusz żółtybrązowy, a koźlarz czerwony -pomarańczowoczerwony lub pomarańczowobrązowy. Pory u pierwszego gatunku są już odmłodości szarawe, potem szarobrązowe, a u drugiego gatunku są bardzo długo białawe.


Twardnica bulwiasta (Sclerotinia tuberosa) Galeria zdjęć

do góry


Owocnik w postaci miseczki lub tarczki średnicy 10-30mm, barwy kasztanobrązowej do orzechowobrązowej jest osadzony na brązowym trzonku,długości 30-80 X 2-4 mm, połączonym ze znajdującą się w ziemi sklerotą. Sklerotajest wielkości orzecha laskowego, nieregularnie bulwiasta, 10-30 x 5x15 mm, barwyczarnej, twarda, z białawym miąższem. Miąższ cienki, woskowaty, bez zapachu, smaksłodkawy.

Występowanie : jest to dość pospolity gatunek -wyspecjalizowany pasożyt zawilca gajowego. Pasożytuje na  jego  korzeniach.Jesienią tworzy organ przetrwalnikowy - sklerotę. Z niej wiosną, od marca do maja,wyrastają owocniki. Spotyka się owocniki w leśnych zarolach liściastych. Grzyb tenjest niejadalny.


Pięknoróg lepki (Calocera viscosa) Galeriazdjęć

do góry


Owocnik rozgałęziony krzaczkowato lub drzewkowato,niekiedy widełkowaty, końce zaostrzone i nieco zaokrąglone. Zwęrzona podstawa jestnajczęściej głęboko zatwierdzona w drewnie i jest białawo omszała. Jest nieco lepki.Złotożółty, wysychając ciemnieje i przybiera barwę czerwonopomarańczową.Wysokość 2-10 cm szerekość krzaczka do 3 cm. Miąższ bez zapochu i smaku,żółtobiały.

Występowanie : jest to bardzo pospolity.Owocnikiwystępują od czerwca do listopada na martwym, spróchniałym drewnie drzew iglastych.


Gmatwek dębowy (Daedalea quercina) Galeria zdjęć

do góry


Owocnik bardo trwały, konsolowaty, półkolisty, pułeczkowaty,przyrośnięty bokiem do podłoża. Średnicy5-25 cm. Barwa powierzchni jest zmienna:ktemowa lub ochrowa z brunatnym szarym odcieniem. Brzeg owocnika dość ostry.Pory bardzoduże zaawyczaj labiryntowe.

Występowanie : jest to bardzo pospolity. Na drewnie dębów, bardzorzadko innych (jak grab lub buk). Rośnie przez cały rok. Niejadalny. Szkodliwy grzybniszczący drewno.


Lejkówka obielała (Clitocyba dealbata) Galeria zdjęć

do góry


Owocniki : kapelusz początkowo wypukło sklepiony z powiniętymibrzegami, później płaski, często z wgłębieniem pośrodku, o średnicy 20-45 mm:biały lub białawo szary, gładki, nagi, w starych okazach niekiedy popękany wkoncentryczne kręgi. Podczas wilgotnej pogody trochę śliski, po wyschnięciujędwabiście błyszczący. Blaszki za młodu całkiem białe, potem szarawobiałe wdojrzałych owocnikach niemal kremowe, gęste, zbiegające,  o szerokości 2-5 mm.Trzon walcowaty, pełny, o wysokości 20-40 mm, grubości 4-6 mm, biały u podstawysinawy. Miąższ cienki elastyczny, biały, nie zmieniający zabarwienia po przekrojeniu.Zapach przypomina świerzo zmieloną mąkę lub świeżo piłowane drzewo.

Występowanie : rośnie na łąkach i pastwiskach lub na skraju lasówliściastych od sierpnia do listopada, pojedyńczo lub w małych grupach. Uwaga grzybsilnie trujący !!!


Gołąbek oliwkowy (Russula olivacea) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki : kapelusz purpurowy, winnoczerwony, fioletowy,oliwkowozielony lub ochrowy, jednokolorowy lub różnokolorowy, najpierw nagi, potemzamszowaty. Za młodu prawie kulisty, potem wypukły, z wiekiem płaski, często zwgłębieniem pośrodku, na brzegach gładki; średnica 100-200 mm. Blaszki o szerokości6-10 mm. gęste dość grube, najpierw przyrośnięte do trzona, potem wolne, zaokrągloneprzy brzegach kapelusza, za młodu żółte potem żółtopomarańczowe. Trzoncylindryczny lub wrzecionowaty, o wysokości 60-150 mm, grubości 25-40 mm, gładkizamszowaty kremowy, o purpurowym odcieniu, często cały purpurowy. Wewnątrz początkowopełny, potem porowaty. Miąższ początkowo soczysty, biały, nie zmieniającyzabarwienia po przekrojeniu.

Występowanie : rośnie od czerwca do października w lasachliściatych i iglastych czesto i podczas suszy. Na terenach górzystych obfitrzy. Smacznygrzyb - wydajny. (mięsisty).


Maślak pieprzowy (Chalciporus piperatus) Galeriazdjęć

do góry


Owocniki : kapelusz żółtobrązowy lub czerwonawoochrowy. Czerwonepory i piekący mięższ. Rośnie od lipca do listopada w lasach liściastych i iglastych.W Spytkowicach występuje nielicznie, w miejscach występowania maslaka żółtego. Używasię go podobno jako przyprawy korzennej.