1. Zupa z opieniek

1. Zupa z opieniek

Składniki:
1 kg opieniek, 0,5 kg ziemniaków, 1 cebula, 1 łyżka masła, 1 łyżka mąki, sól, pieprz oraz włoszczyzna i 0,6 kg wołowego mięsa z kością na bulion (można użyć bulionu z kostki lub rosołu instant)
Wykonanie:
1. Z mięsa i włoszczyzny ugotować bulion w małej ilości wody.
2. Bulion przelać do właściwego garnka, w którym będziemy gotować zupę, uzupełnić wodą do około 2 l.
3. Opieńki (same kapelusze) oczyścić, umyć (zawsze krótko, pod bieżącą wodą, nie moczyć) i wrzucić na wrzątek. Gotować około 20 min i odlać na sito, przelać zimną wodą i wrzucić do bulionu.
4. Ziemniaki obrać, pokroić w kostkę, dodać do zupy i gotować 1 godzinę. Wsypać sól (pół łyżeczki) i pieprz mielony.
5. Z ugotowanej włoszczyzny wziąć tylko marchew, pokroić w plasterki i dodać pod koniec gotowania do zupy.
6. Drobno pokrojoną cebulę przysmażyć na złoty kolor na maśle, wsypać mąkę i przyrumienić. Tak przygotowaną zasmażkę połączyć z zupą, zagotować.
Idealnym dodatkiem do zupy będzie świeży biały chleb wiejski, grubo posmarowany prawdziwym śmietankowym masłem.

Opieńka miodowa - Armillaria mellea - zwana także łopieńką, opieńkiem, bedłką pniakową, pierścianką, podpieńką lub podpieńkiem, jest groźnym szkodnikiem drzew. Owocniki opieńki wyrastają na pniach drzew żywych, a także na gnijących kłodach drzewnych oraz na rozkładających się gałęziach. Opieńki występują gromadnie, często w postaci kilku okazów ze zrośniętymi u dołu trzonami, o okrągłych żółtobrązowych kapeluszach, osadzonych na dosyć cienkich i długich trzonach. Powierzchnia kapeluszy w części środkowej pokryta jest łuseczkami z popękanej skórki w kolorze brunatnym, a pod kapeluszem występuje kołnierzyk. Surowe opieńki są w smaku lekko cierpkie, zapach mają słaby, ale przyjemny. W kuchni wykorzystuje się tylko kapelusze grzybów młodych i średnio wyrośniętych. Trzony opieńki są łykowate i twarde. Opieńki miodowe używane są najczęściej na marynaty i solonki, które są niezwykle cenionym dodatkiem do mięs. Zaleca się opieńki przed przerobieniem zawsze obgotować, czego na przykład kurki w ogóle nie wymagają. Opieńki należy gotować dłużej niż inne grzyby, bo około 20 minut, a wodę z gotowania zawsze odlać.

2. Zupa z gąsek

Składniki:
Warzywa: marchew, pietruszka, seler i por (tylko biały koniec), 1 kg gąsek, 1 jajko, 2 łyżki masła, 0,5 szklanki mąki, 100 ml śmietany, sól, pieprz.
Wykonanie:
1. Marchew, pietruszkę i seler zetrzeć na tarce o dużych otworach. Por pokroić w talarki. Wszystkie warzywa podsmażyć w garnku na 1,5 łyżki masła, wlać wodę (około 2 l), posolić i dodać pieprz.
2. Z jajka, mąki i 0,5 łyżki masła zarobić twarde ciasto i zrobić zacierkę (mniej wprawnym amatorom dobrej kuchni, możemy polecić fabryczny drobny makaron zacierkowy dostępny w sklepach w dość dużym wyborze).
3. Do gotującego się bulionu z warzyw, wrzucić oczyszczone i starannie umyte pod bieżącą wodą, pokrojone (niezbyt drobno) gąski, gotować 40 min.
4. Wsypać zacierkę, gotować jeszcze około 7-10 min (a w przypadku gotowej zacierki, zgodnie z instrukcją na opakowaniu). Zdjąć z ognia, zaprawić śmietaną.

Gąska żółta - Tricholoma equestre - zwana także zielonką, gąską zieloną, zieleniatką, prośnianką, należy do grzybów pierwszorzędnej jakości, a przy tym występuje pospolicie na terenie całej Polski. Głównym siedliskiem gąski są bory sosnowe, gdzie owocuje od sierpnia do grudnia. Gąski mają kapelusz o barwie żótawozielonkawej, stąd ich nazwa, trzon ich jest stosunkowo krótki, zwarty, o barwie zielonkawej. Spód kapelusza ma cienkie, głęboko osadzone, zwisające blaszki o jaśniejszym od kapelusza żółtawym zabarwieniu. Miąższ kruchy, o słodkawym smaku i bardzo charakterystycznym zapachu. Gąski doskonale nadają się marynowania.

3. Żurek ze świeżymi grzybami

Składniki:
1,5 szklanki żuru naturalnego (zamiast kisić, najlepiej kupić gotowy z podlaskich wytwórni) 1,5 l bulionu (gotowy wywar mięsno-warzywny) 0,5 kg borowików (mogą być mieszane: borowiki, koźlaki, podgrzybki i kurki) 1 listek laurowy, 3 ziarna ziela angielskiego, 6 ziaren pieprzu, 1 cebula, 15 dkg wędzonego boczku, 0,5 kg ziemniaków, 0,5 szklanki śmietany
Wykonanie:
1. Oczyszczone i umyte grzyby pokroić w paski i wrzucić na wrzącą wodę gotować 10 min., odlać na sito i przelać gorącą wodą.
2. Do bulionu wrzucić listek laurowy, ziele angielskie i pieprz.
3. Włożyć grzyby i pokrojone w kostkę ziemniaki - gotować.
4. Kiedy ziemniaki będą miękkie, wlać żur (nie wcześniej, bo pozostaną twarde pod wpływem kwasu).
5. Wędzony boczek pokroić w kostkę, zesmażyć i dodać pokrojoną cebulę. Przyrumienić i wrzucić do zupy.
6. Zdjąć z ognia, doprawić śmietaną.

Koźlarz - Leccinum - nazywany inaczej: kozarem, kozakiem czarnym lub czerwonym, koźlakiem, koźlarkiem, brzezakiem, podbrzeźniakiem, babką, osiczakiem, czeszczewikiem, występuje w wielu odmianach barwnych w lasach iglastych, liściastych lub mieszanych, najczęściej pod brzozami lub osikami, z którymi żyje w symbiozie. Ten dość pospolity grzyb owocuje od czerwca do połowy października. Dość duże owocniki mają miękki, poduszkowany kapelusz z rureczkami na spodzie, osadzony na wysokim i niezbyt grubym, twardym trzonie. Barwa górnej powierzchni kapelusza uzależniona jest od gatunku i miejsca bytowania, bywa biała, szara, czarna, brązowa, żółta, pomarańczowa, czerwona, a nawet zielona nie wspominając o całej gamie odcieni. Trzon biały z czarnymi, szarawymi lub brązowymi łuseczkami na białym tle. Miąższ białawy, po przecięciu szarzeje, fioletowieje lub szarzeje. Ma przyjemny smak i zapach. W kuchni i domowym przetwórstwie używa się jedynie kapeluszy, ponieważ trzony, szczególnie u starszych osoboników są twarde. W czasie gotowania i suszenia czernieje, stąd jego nazwa regionalna “czarny grzyb”.

4. Sos grzybowy klasyczny

Składniki:
3 dkg suszonych grzybów, 1 cebula, 1 łyżka masła, 1 łyżka mąki, 1 szklanka bulionu, sól, pieprz.
Wykonanie:
Grzyby umyć, namoczyć w szklance wody na 4-6 godzin, ugotować w tej samej wodzie dodając bulion. Grzyby wyjąć i drobno posiekać. Na maśle udusić drobno posiekaną cebulę, dodać mąkę, rozprowadzić zasmażkę wywarem z grzybów. Dodać sól, pieprz i posiekane grzyby.

5. Sos grzybowy z Mielnika

Składniki:
50 dkg świeżych grzybów np. pogrzybków lub opieniek (jeśli opieńki to tylko używamy kapeluszy), 1 cebula, 1 łyżka masła, 1 szklanka bulionu warzywnego, pół szklanki śmietany, sól, pieprz.
Wykonanie:
Grzyby umyć, pokroić w paski i sparzyć wrzątkiem. Jeśli używamy opieniek, to gotować je około 20 minut. Na maśle udusić drobno posiekaną cebulę, dodać grzyby, podlać bulionem i dalej dusić przez 30 min. Doprawić solą, pieprzem i śmietaną. W drodze wyjątku zamiast grzybów leśnych można użyć 30 dkg pieczarek lub boczniaków, ale nie będzie to już tak chasydzkie, jak być powinno.

6. Strucel ziemniaczany z opieńkami

Składniki:
1 kg gotowanych ziemniaków, 1 kg opieńków, 2 jaja, 1 cebula, 2 łyżki niewędzonej bryndzy, 1 szklanka mąki, sól, pieprz, 2 łyżki masła
Wykonanie:
1. Opieńki (same kapelusze), oczyścić, opłukać i wrzucić na wrzątek, gotować ok. 20 minut. Wylać na sito, przelać wrzątkiem i pozostawić do odcieknięcia.
2. Cebulę drobno pokroić i zeszklić na 1 łyżce masła. Dodać grzyby, jajko i ser. Posolić, popieprzyć, wymieszać.
3. Ugotowane poprzedniego dnia i dobrze wystudzone ziemniaki przecisnąć przez praskę. Na stolnicy posypanej mąką wymieszać ziemniaki z 1 łyżką masła i 1 jajem, posolić ok. pół łyżeczki. Szybko zagnieść ciasto, nie wyrabiać tylko dobrze połączyć składniki, bowiem im dłużej wyrabiać tym bardziej się “leje”. Ostrożnie rozwałkować na placek grubości pół centymetra.
4. Farsz wyłożyć na ciasto, zwinąć. Strudel ułożyć w wąskiej, podłużnej formie, posmarować masłem i upiec w dobrze nagrzanym piekarniku na złoty kolor. Podawać z surówką z pora.

7. Borowiki duszone w śmietanie

Składniki:
2 kg niedużych kapeluszy borowików, 2 cebule, 2 łyżki masła, 1 szklanka śmietany, po pół łyżeczki soli i pieprzu białego
Wykonanie:
1. Umyć kapelusze borowików i sparzyć wrzątkiem.
2. Drobno posiekaną cebulę zeszklić na maśle.
3. Dodać grzyby i podlać wodą. Dusić około 20 minut. Co jakiś czas przemieszać delikatnie, aby nie połamać kapeluszy.
4. Dodać śmietanę, sól i pieprz, dusić jeszcze przez 10 minut.

Danie samodzielne, bądź wytworna i elegancka przystawka na ciepło. Może stanowić także dodatek do steków z sarniny. Podaje się bez jakiejkolwiek zieleniny ze świeżym chlebem, kieliszkiem wytrawnej nalewki bądź białym burgundem lub łagodnym Pinot Noir, dla amatorów mocniejszych wrażeń z wytrawnym niemieckim Rieslingiem.

Grzyb prawdziwy - Boletus edulis - pospolicie znany pod nazwami: borowika, prawaka, prawika, prawdziwka, grzyba białego lub borowego, jest najwyżej cenionym grzybem jadalnym. Co ciekawe borowiki żyją w symbiozie z brzozą, dębem, jodłą i sosną, i w zależności od rodzaju drzewa z którym współżyje zmienia się barwa jego kapelusza, od szarożółtego do ciemnobrązowego, grubość i długość trzonu oraz smak i zapach owocnika. Borowiki mają niezwykle intensywny zapach, tak charakterystycznych dla grzybów leśnych. Przewyższają go w tej dziedzinie jedynie trufle i smardze. Owocniki ma duże, z szerokim, mięsistym kapeluszem na grubym i dużym trzonie. Pod spodem kapelusza znajduje się warstwa rurek. Borowiki letnie, występujące w czerwcu i lipcu, najlepsze są na susz, natomiast, jesienne z września i października, doskonale nadają się do przyrządzania na ciepło, solenia, marynowania, kiszenia i wekowania.

8. Grzyby duszone z jajkiem

Składniki:
2 kg grzybów (różnych, borowików, koźlarzy, podgrzybków, maślaków, kurek i gąsek, im większy wybór tym smaczniej)
2 cebule duże, 2 łyżki masła, 2 jajka
Wykonanie:
1. Grzyby oczyścić, umyć i pokroić w paski. Wrzucić na wrzątek, gotować 5 min. i odlać na sito, przelać gorącą wodą.
2. W rondlu rozpuścić masło, wrzucić grzyby. Podlać wodą do połowy wysokości.
3. Cebulę pokroić w półtalarki i wrzucić do grzybów.
4. Dusić pod przykryciem na wolnym ogniu od czasu do czasu mieszając, aby nie przywarły i ewentualnie uzupełnić wodę. Wsypać sól i pieprz.
5. Po 30 min. duszenia wbić jajka, szybko rozmieszać i ledwo się zetną, zdjąć z ognia. Grzyby przed wbiciem jajek nie mogą być zbyt rzadkie. Podawać z gotowanymi ziemniakami z wody.

9. Pasztet grzybowy

Składniki:
0,5 kg maślaków, 1 bułka kajzerka, 1 cebula,1 jajko, sól, pieprz
Wykonanie:
1. Oczyszczone maślaki (usunąć śluzową skórkę z kapeluszy) krótko umyć i wrzucić na wrzątek na 2-3 minuty.
2. Bułkę namoczyć, cebulę upiec na ogniu w łupinie (w drodze wyjątku może być w kuchence mikrofalowej).
3. Grzyby zemleć w maszynce do mięsa razem z lekko odciśniętą bułką i upieczoną cebulą. Wymieszać z solą i pieprzem.
4. Masę włożyć do foremki posmarowanej masłem i wysypanej tartą bułką. Piec przez 30 min. w temp. 170
Podawać gorący z ziemniakami purée i zieloną sałatą ze śmietaną.

Grzyb maślak - Suillus - znany także pod pseudonimami: maślacz, maślach, maślarz, maślocha, ślimak, pępek oraz sośniak, należy do pospolitych grzybów owocujących gromadznie od lipca do połowy października. Owocniki średniej wielkości mają szeroki kapelusz z rurkami na dolnej powierzchni, umocowny na dość niskim trzonie, na którym występuje pierścień, ważna cecha rozpoznawcza. Górna warstwa kapelusza ma łatwo oddzielającą się skórkę (niejadalną, w smaku jak folia), barwy od brązowej do żółtopomarańczowej w zależności od gatunku drzewa z którym współżyje, dolna warstwa kapelusza jest żółtawa, trzonu - powyżej pierścienia żółtawa, a poniżej - czewronobrunatna. Kapelusz młodych osobników jest półkolisty, dzwonkowaty, obejmujący trzon białą osłonką. W deszczowe dni kapelusz maślaka pokryty jest śluzem. Miąższ jego jest miękki, o przyjemnym smaku i zapachu. Niestety maślak łatwo mięknie i rozpada się i dlatego do przerobu nadaje się bezpośrednio po zbiorze. Drobne, twarde maślaki soli się, marynuje i suszy na mączkę grzybową. Jest to grzyb bardzo aromatyczny.

10. Sałatka młynarza  z Homot

Składniki:
2 szklanki marynowanych opieniek, 2 cebule, 2 ząbki czosnku, 3 łyżeczki oleju lnianego, pół łyżeczki cukru, pieprz, sól do utarcia czosnku
Wykonanie:
1. Opieńki dobrze odsączyć z octu.
2. Cebulę pokroić w piórka lub grubą kostkę.
3. Połączyć opieńki z cebulą, dodać utarty czosnek, pieprz (tego ostatniego nie żałować). Dodać olej i wymieszać.
4. Sałatkę pozostawić na pół godziny w lodówce.
5. Podawać z ciemnym chlebem i mocną “sołtysówką”.

Opieńka miodowa występuje bardzo licznie na Podlasiu. Kto nigdy nie widział zbioru opieńki powinien na przełomie września i października wybrać się do Puszczy Białowieskiej na szosę prowadzącą z Hajnówki do Białowieży. Gdy w oznaczone miejsce podjeżdża samochód skupujący grzyby, z mglistego o tej porze roku lasu, jak na komendę, wychodzą ludzkie zjawy. To zbieracze objuczeni opieńkami. Skup trwa w zależności od obfitości zbiorów od kilkunastu do kilkudziesięciu minut, po czym samochód odjeżdża, a grzybiarze znikają w lesie. Wszystko odbywa się w ciszy z rzadka przerywanej ludzkimi głosami. Jest to doprawdy zjawisko z pogranicza świata namacalnego i magicznego

11. Sałatka z grzybów marynowanych

Składniki:
1 szklanka grzybów marynowanych, 4 ugotowane i obrane ziemniaki, 2 kiszone ogórki, 2 jajka na twardo, 1 cebula, 1 szklanka majonezu, 1 łyżeczka cukru, 1 ząbek czosnku
Wykonanie:
1. Grzyby odcedzić z octu, cebulę pokroić w kostkę i zblanszować.
2. Pozostałe składniki pokroić w kostkę i wszystko razem zmieszać.
3. Majonez doprawić cukrem i roztartym z odrobiną soli czosnkiem.
Jeżeli jest zbyt gęsty dodać 1-2 łyżki przegotowanej zimnej wody i zmiksować.
4. Zalać sałatkę majonezem, wymieszać i odstawić do lodówki na 30 minut.

Równie wyborna jest sałatka z grzybów marynowanych z dodatkiem jabłek odmiany słodko-kwaśnej zamiast ogórków kiszonych.

12. Ziemniaki faszerowane grzybami suszonymi

Składniki:
6-8 dużych ziemniaków (po 1 na osobę), 10 dkg suszonych grzybów, 10 dkg bryndzy, 1 cebula, 1 łyżka masła, sól, pieprz, 0,5 szklanki śmietany,1 łyżeczka mąki, koperek
Wykonanie:
1. Ziemniaki ugotować w mundurkach, obrać, wydrążyć środek i ułożyć na blasze.
2. Farsz: namoczone, ugotowane i posiekane grzyby mieszamy razem z posiekaną i przyrumienioną na maśle cebulą, dodajemy rozgniecione środki ziemniaków i bryndzę; solimy.
3. Farsz nakładamy do ziemniaków i wkładamy do gorącego piekarnika.
4. Pieczemy 30 min., polewamy śmietaną z rozmąconą mąką i zapiekamy jeszcze 10 min.
Podajemy z kefirem z pieprzem.

13. Grzyby kiszone z kapustą

Składniki:
30 dkg kiszonych grzybów, 30 dkg kiszonej kapusty, 1 cebula, 4 łyżki oleju lnianego lub oliwy, 2 łyżki cukru, pół łyżeczki mielonego pieprzu
Wykonanie:
1. Grzyby przelać na sicie zimną wodą i pozostawić aby odciekły, potem pokroić je na paski.
2. Kapustę odcisnąć z soku i pokroić.
3. Cebulę drobno pokroić i przelać wrzątkiem - osączyć i wystudzić.
4. Grzyby, kapustę i cebulę wymieszać z cukrem i pieprzem.
5. Dodać olej, wymieszać i pozostawić w chłodnym miejscu na 30 minut.

14. Gołąbek leniwej gospodyni

Składniki:
0,25 dkg mięsa mielonego (wieprzowego, wieprzowo-wołowego lub z indyka) 1 jajko, 1 cebula, 2 łyżki tartej bułki, 0,5 szklanki wody 1 kg grzybów leśnych, 2 łyżki masła, 1 łyżka mąki, 2 szklanki mleka 200 ml gęstej śmietany, sól, pieprz, 1-1,5 l gotowego bulionu grzybowego
Wykonanie:
1. Kapustę obrać z wierzchnich liści, wyciąć głąb, włożyć do garnka z wrzącą osoloną wodą, przykryć pokrywką i gotować na wolnym ogniu 15 min.
2. Kapustę wyjąć, odcedzić i ostudzić.
3. Po ostudzeniu rozdzielić liście i z każdego odciąć zgrubiały nerw.
Przygotować farsz:
1. Grzyby namoczyć, ugotować i pokroić w cienkie paseczki. Wywar zachować.
2. Kaszę ugotować w osolonej wodzie zgodnie z instrukcją na opakowaniu.
3. Słoninę drobno pokroić, zesmażyć, dodać cebulę, zrumienić.
4. Kaszę wymieszać ze skwarkami, przyrumienioną cebulą, grzybami, dodać jajko, sól i pieprz.
5. W naczyniu do zapiekania układać warstwami: liście kapusty, farsz z kaszy, liście kapusty, i znowu farsz, aż do wyczerpania składników. Całość powinna być przykryta liśćmi kapusty.
6. Zalać gołąbek bulionem przygotowanym z kostki bulionowej z dodatkiem wcześniej otrzymanego wywaru grzybowego i piec w piekarniku 1 godz. w temp. 170°. Po wyjęciu z piekarnika dzielić na porcje, każdą polać stopioną słoninką ze skwarkami i posypać świeżo zmielonym pieprzem. Podawać z dobrym piwem.

15. Gołąbki cnotliwe (porcja na 8-10 osób)

Składniki:
1 duża główka kapusty, 250 g ryżu, 10 dkg suszonych grzybów, 1 marchewka, 1 pietruszka, kawałek selera, 2 cebule, 1 łyżka masła, po ćwierć łyżeczki soli i pieprzu, 1,5 l bulionu warzywnego ponadto na sos koperkowy: 1 łyżka masła, 1 łyżka mąki, 200 ml śmietany, 2 łyżki posiekanego koperku, sól i nieco świeżo zmielonego pieprzu
Wykonanie:
1. Kapustę obrać z wierzchnich liści, wyciąć głąb, włożyć do garnka z wrzącą osoloną wodą, przykryć pokrywką i gotować na wolnym ogniu 15 min.
2. Kapustę wyjąć, odcedzić i ostudzić.
3. Po ostudzeniu rozdzielić liście i z każdego odciąć zgrubiały nerw.
Przygotować farsz:
1. Grzyby namoczyć, następnie ugotować w wodzie w której się moczyły z dodatkiem warzyw i 3 kostek bulionowych.
2. Grzyby odcedzić i drobno posiekać. Warzywa i bulion zachować.
3. Ryż ugotować zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Drobno pokrojoną cebulę zeszklić na maśle.
4. Ryż wymieszać z grzybami i cebulą.
5. Na liściu kapusty rozsmarowywać farsz i zawijać zgrabne gołąbki.
6. Gołąbki ułożyć w rondlu, którego dno wyłożyć wcześniej kilkoma liśćmi kapusty, zalać bulionem w ilości około 1,25 l, resztę bulionu pozostawić do sosu, przykryć pokrywką i wypiekać przez 45 minut w piekarniku nagrzanym do 170°C.
7. Przygotować sos: z mąki i masła zrobić jasną zasmażkę, następnie rozprowadzić ją bulionem ok. 0,25 l, dodać śmietanę, starte na tarce warzywa pozostałe z gotowania bulionu oraz drobno posiekany koperek; zagotować.
8. Przed końcem pieczenia zalać gołąbki sosem koperkowym i zapiekać jeszcze przez 15 minut bez przykrycia.

16. Kasza jęczmienna wypiekana ze świeżymi grzybami

Składniki:
1 szklanka suchej kaszy, 2 szklanki wody, 1 łyżka masła, pół łyżeczki soli 60 dkg świeżych grzybów (mogą być różne), 2 cebule, 2 łyżki masła, po pół łyżeczki soli i pieprzu 1 szklanka śmietany, 1 jajo, 1 łyżka masła do posmarowania formy
Wykonanie:
1. Do rondla wlać wodę, zagotować. Do wrzątku wsypać kaszę, dodać sól i 1 łyżkę masła. Gotować na wolnym ogniu bez przykrycia, aż woda wsiąknie w kaszę. Odstawić z ognia.
2. Umyte i pokrojone w paski grzyby wrzucić do wrzącej wody, gotować 5 min., odcedzić, przepłukać czystą wodą.
3. W rondlu zeszklić na maśle posiekaną cebulę, dodać grzyby, sól, pieprz, podlać wodą i dusić pod przykryciem 20 min.
4. Naczynie do zapiekania posmarować masłem, na dnie ułożyć warstwę kaszy, następnie duszone grzyby i zalać wszystko śmietaną z rozmąconym jajkiem.
5. Wstawić do piekarnika na 30 min., zapiekać w temp. 130°C.

17. Kasza gryczana wypiekana z suszonymi grzybami

Składniki:
50 dkg klusek według przepisu poniżej, 50 dkg świeżych lub mrożonych podgrzybków, 2 cebule, pół szklanki śmietany, 1 żółtko, 2 łyżki masła, sól, pieprz
Wykonanie:
1. Grzyby namoczyć na 2-3 godziny, a następnie ugotować w wodzie w której się moczyły (potrzeba około 2 szklanek wody).
2. Do 1,5 szklanki wywaru z grzybów wsypać kaszę, gotować na wolnym ogniu, aż kasza będzie miękka i gęsta.
3. Boczek pokroić w grubą kostkę, zesmażyć razem z cebulą.
4. Do miski włożyć ugotowaną kaszę, pokrojone w paski grzyby, boczek razem z wytopionym z niego tłuszczem i cebulą, jajka, sól i pieprz, wymieszać.
5. Dobrze wyrobioną masę wyłożyć do formy do pieczenia wysmarowanej uprzednio masłem.
6. Zapiekać w temp. 130°C przez 30 min.

18. Kluski zapiekane z grzybami

Składniki: 50 dkg klusek według przepisu zamieszczonego poniżej, 50 dkg świeżych lub mrożonych podgrzybków, 2 cebule, pół szklanki śmietany, 1 żółtko, 2 łyżki masła, sól, pieprz
Wykonanie:
1. Grzyby oczyścić, umyć, pokroić w paski i wrzucić na wrzątek. Jeśli używamy grzybów mrożonych, to wpierw rozmrozić. Uwaga! Grzyby mrożone nie wymagają czyszczenia i mycia. Gotować około 10 minut, mrożone do 20 minut.
2. Ugotowane grzyby przesmażyć na 1 łyżce masła raze z drobno posiekaną cebulą, dodać soli i pieprzu.
3. Kluski ugotować w osolonej wodzie, odcedzić i przelać zimną wodą. Wymieszać z grzybami.
4. Śmietanę rozmieszać z żółtkiem, zalać makaron kluski i wstawić do piekarnika nagrzanego do temperatury 170° C. 5. Zapiekać, aż wierzch się zarumieni czyli około 20 minut.
Przepis na kluski krajane:

W naszej rodzinie niedziela kojarzy się, choć to może nieco ekscentryczne z naszej strony, z rosołem z krajanymi kluskam. Nie z makaronem, ale z kluskami właśnie.. Kolejne pokolenia kobiet przygotowują tę nieskomplikowaną, a przecież absolutnie rajską, więc odpowiednią na niedzielne popołudnie, potrawę, wprawiając krewniaków w błogostan pozwalający spokojnie kontemplować ten najpiękniejszy ze światów.

35 dkg mąki pszennej, 2 jajka, 2 żółtka, szczypta soli

Podgrzybek brunatny - Xerocomus badius - zwany także botrowikiem brunatnym lub kasztanowatym, czarnulką bądź grzybem kasztanowanym, wybornie nadaje się do duszenia i gotowania, oraz jako składnik farszy i sosów, doskonały na susz, przy czym jest dość pospolity w lesie, gdzie występuje gromadnie. W obrocie handlowym pod postacią mrożonek i bardzo wydajnego suszu, a przy tym stosunkowo tani. W naturalny środowisku podgrzybek rozkłada szczątki obumarłnych roślin, żyjąc w symbiozie z wieloma gatunkami drzew. Owocuje od czerwca do połowy listopada. Kapelusz podgrzybka jest ciemnobrązowy lub kasztanowobrązowy. Spód kapelusza u młodych osobników jasnożółty, u starszych żółtozielonawy lub szarozielonawy, po uszkodzeniu występują na nim ciemne zielononiebieskie plamy. Trzon dość gruby, żółtobrązowy, czasami występuje na nim niewyraźna siateczka. Miąższ biały lub bladożółtawy, po uszkodzeniu niebieszczejący, wyraźnie grzybowy w zapachu o przyjemnym słodkawnym smaku.